Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Prijzen in varkensvleesketen fors hoger
7/20/2019

De consumentenprijsindex in in april uitgekomen op 103 punten, 1 punt minder dan in januari, maar 3 punten meer dan in maart. De industrieprijs en prijs af boerderij zijn sinds januari echter gestegen met respectievelijk 12% en 25%. De om zich heen grijpende Afrikaanse Varkenspest in vooral oost-Azië heeft geleid tot een forse productiedaling en een grotere marktvraag. Een verdere prijsstijging is mogelijk.




Prijsontwikkeling
De consumentenprijs schommelde afgelopen maanden wat, maar de stijging in april ligt in lijn met de prijsstijging van de industrie. In april ligt de consumentenprijsindex op 103 punten, vergelijkbaar met de prijs in februari van dit jaar. In maart lag de index op 100 punten. De indexen van boerderijprijzen en de af boerderijprijs vertonen een vergelijkbaar patroon, maar met forse stijgingen in april ten opzichte van maart. De indexen liggen op in april  op 121 punten (industrieprijs, stijging van 12%) en 134 punten (af boerderijprijs, een stijging van 25%).

Door de zich sterk uitbreidende Afrikaanse Varkenspest in China en omringende landen is er een daling in de wereldwijde varkensvleesvoorziening van naar schatting 10-15%. Dit is meer dan de 6 tot 7% van de totale wereldwijde productie die regulier internationaal verhandeld wordt, wat betekent dat er onvoldoende vlees beschikbaar is in om de normale behoefte van oost-Azië te voorzien. De krappe beschikbaarheid van varkensvlees in landen als China leidt tot een consumptiedaling en een verschuiving naar andere eiwitbronnen, zoals pluimveevlees. De Chinese overheid heeft de afgelopen maanden veel varkensvlees ingekocht en in voorraad genomen, om een run op varkensvlees te voorkomen en prijsstijgingen in de komende maanden af te kunnen zwakken. De handelsperikelen met de VS maken het voor China wel lastiger om in te kopen. Wereldwijd zijn er productiestijgingen en het ligt in de verwachting dat de productie van varkensvlees in de EU ook zal toenemen, onder invloed van de gestegen prijzen.

De gedoogregeling voor varkenshouders die niet voldoen aan het Besluit emissiearme huisvesting loopt dit jaar (2019) af. Dit zal niet leiden tot een krimp in de varkensproductie, omdat de productierechten beschikbaar blijven. De binnenkort open te stellen Saneringsregeling varkenshouderij zal wel leiden tot een krimp van naar verwachting 5% van de varkensproductie in Nederland. Dit zal overigens geen effect hebben op de marktprijzen, omdat de prijsvorming plaatsvindt op de Europese en wereldwijde markt, en de Nederlandse krimp op die schaal marginaal is.


Achtergrond keten en prijsvorming


Keten
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.

Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker sinds alle retailers hebben toegezegd om per 2015 voor vers varkensvlees mee te doen met het programma Varkensvlees van morgen, dat van Nederlandse bodem is. Voor een deel wordt dat vlees echter betrokken van Duitse slachterijen die Nederlandse varkens slachten. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2018 in Nederland 15,7 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 330%. De in totaal circa 3.400 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 2 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden bijna 7 miljoen biggen over de grens verkocht.

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van het pakket varkensvlees dat de consument in de supermarkt koopt, is opvallend vlak, zij het dat de gemiddelde prijs in december iets hoger ligt. De retail heeft een eigen prijsbeleid, dat beperkt beïnvloed wordt door de inkoopprijs. Het prijsniveau bij concurrenten, promotieacties en de rol van vlees in het totale productassortiment van supermarkten spelen ook een rol. Prijsbewegingen van industrie (producentenprijs) en boeren (af boerderij) vertonen daarom nauwelijks samenhang met de consumentenprijs. Voor de handel tussen de slachterijen en supermarkten worden jaarcontracten gebruikt. Daarbinnen vindt per vier weken overleg plaats over reclameacties. Afhankelijk van onder andere het weer vinden dagelijks correcties plaats op de bestelde volumes. Slachterijen geven de prijsbewegingen op hun afzetmarkt door aan de varkenshouders. De markten voor varkens en varkensvlees in Noordwest-Europa zijn nauw met elkaar verweven. De prijsvorming is vrij. Door de seizoenseffecten in de afzet op detailhandelsniveau schommelen ook de wekelijkse slachterij- en handelsnoteringen of opbrengsten van vleesvarkens. De EU heeft de laatste jaren een flink gestegen zelfvoorziening in varkensvlees (tot circa 119% in 2018), wat betekent dat de prijsvorming in toenemende mate invloed ondervindt van de prijzen in derde markten buiten Europa.

Prijsindices
De consumentenprijsindex (CPI) is gebaseerd op varkensvlees bij supermarkten en slagers. De producentenprijsindex (PPI) is gebaseerd op de opbrengstprijzen van producenten van vers of gekoeld varkensvlees. De af-boerderijprijs is gebaseerd op de wekelijkse noteringen voor slachtvarkens. De indices zijn herzien, waarbij het jaar 2015 op 100% is gezet.



Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).



Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page