Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Crisis in varkenshouderij, winkelprijs varkensvlees verandert niet
11/24/2021

De af-boerderijprijs en industrieprijs zijn de laatste maanden verder onder druk komen te staan. De af boerderijprijs is tussen juli en september met 17 punten gedaald naar 105 punten; de industrieprijs daalde met 3 punten naar een niveau van 103 punten. Varkenshouders hebben te maken met gestegen kosten, maar de marktprijs is laag en lijkt vooralsnog niet te stijgen. De winkelprijs voor varkensvlees is vrij constant; in september stond deze even als in juli op 115 punten.




Prijsontwikkeling
De af-boerderijprijs is tussen juli en september met 17 punten gedaald naar 105 punten. In de varkenssector is momenteel sprake van een perfecte storm door een combinatie van negatieve factoren. De export van varkensvlees naar China is sterk teruggelopen, waardoor veel varkensvlees op de Europese binnenmarkt afgezet moet worden; dit leidt tot prijsdruk. Bovendien is de Europese consumptie van varkensvlees de afgelopen paar jaren gedaald, wat deels samenhangt met de gesloten horeca door Covid-19, maar in sommige EU-lidstaten was de dalende consumptie al een langer zichtbare trend. Daar komt bij dat de productiekosten in de varkenshouderij sinds een jaar duidelijk gestegen zijn, door gestegen grondstofprijzen voor varkensvoer; deze stijging zet naar verwachting nog door tot in elk geval volgend jaar zomer. De stemming is zeer negatief in de varkenshouderij. Dat betekent ook dat er in Europa varkenshouders zullen stoppen. Dit zal leiden tot een lager aanbod. Voor de korte termijn biedt dat echter onvoldoende soelaas.

De industrieprijs daalde over augustus en september met 3 punten naar een niveau van 103 punten. De vleesindustrie kan prijzen voor varkenshouders niet op eigen houtje verhogen, omdat hun afnemers daar niet in mee zullen gaan. In ketens die zich richten op afzet naar supermarkten zullen varkenshouders, vleesindustrie en retail naar verwachting op korte termijn sterker samenwerken, waarbij verkoopprijzen voor de industrie (PPI) en de primaire producten (API) in deze deelmarkt substantieel hoger zullen komen te liggen; in elk geval zolang de crisis aanhoudt. Tot nu toe was de winkelprijs voor varkensvlees de afgelopen twee maanden vrij constant rond de 115 punten.

De zelfvoorzieningsgraad van varkensvlees in de EU-27 bedroeg afgelopen jaar 135%; dat wil zeggen dat een belangrijk deel geëxporteerd moet worden naar niet-Europese bestemmingen. Gezien de hogere productiekosten in de EU ten opzichte van concurrenten op de wereldmarkt zou het logischer zijn als de EU zich meer richt op de eigen verzorging met varkensvlees, en minder op afzet naar de wereldmarkt. Daarbij is afzet van eetbare slachtbijproducten (oren, staarten enz.) naar Azië wel van belang. Deze producten worden in Europa niet gewaardeerd en nauwelijks gegeten, terwijl die in andere delen van de wereld graag afgenomen worden. Een zelfvoorziening voor vlees, met export van de eetbare slachtbijproducten naar Azië zou een betere evenwicht kunnen brengen op de Europese varkensvleesmarkt. Daarvoor moet dan wel een substantiële krimp in de productie plaatsvinden in de EU.

Achtergrond keten en prijsvorming keten
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.

Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker sinds alle retailers hebben toegezegd om per 2015 voor vers varkensvlees mee te doen met het programma Varkensvlees van morgen, dat van Nederlandse bodem is. Voor een deel wordt dat vlees echter betrokken van Duitse slachterijen die Nederlandse varkens slachten. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2020 in Nederland circa 16,5 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 330%. De in totaal circa 2.900 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 1,3 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden 7 miljoen biggen over de grens verkocht. Door de Saneringsregeling varkensbedrijven daalt het aantal varkens tussen eind 2020 en zomer 2021 naar verwachting met bijna 7%.

Prijsindices
De consumentenprijsindex (CPI) is gebaseerd op varkensvlees bij supermarkten en slagers. De producentenprijsindex (PPI) is gebaseerd op de opbrengstprijzen van producenten van vers of gekoeld varkensvlees bij afzet naar het binnenland. De af-boerderijprijs is gebaseerd op de wekelijkse noteringen voor slachtvarkens. De indices zijn herzien, waarbij het jaar 2015 op 100% is gezet.


Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).



Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page