Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Topprijzen in keten varkensvlees
11/14/2019

De consumentenprijsindex van varkensvlees bedroeg in augustus 113 punten, tegen 110 punten twee maanden eerder (een stijging van bijna 3%). Ten opzichte van maart is de prijs zelfs 13% gestegen. In de laatste 10 jaar was de consumentenprijs nog niet zo hoog. De retail heeft daarmee duidelijk gereageerd op de gestegen inkoopprijzen. De industrieprijs en de af boerderijprijs hebben met respectievelijk 132 en 146 punten ook topniveaus bereikt.




Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex bedroeg in augustus 113 punten, tegen 110 punten twee maanden eerder, een stijging van 3%. Ten opzichte van maart ligt de prijs 13% hoger. Dit gaat ver buiten de gebruikelijke prijsbewegingen. De prijs van varkensvlees was in de laatste 10 jaar nog niet zo hoog. Retailers hebben daarmee duidelijk gereageerd op de gestegen inkoopprijzen.

De industrieprijs steeg in de periode van juni tot augustus van 125 naar 132 punten (6%) en de af boerderijprijs van 142 naar 146 punten (3%). Deze beide prijzen schommelen doorgaans sterker dan de consumentenprijs. Ook de industrieprijs en de af boerderijprijs zijn het hoogst van de afgelopen 10 jaar. Prijzen in de hele keten stijgen dus mee met de verder aantrekkende wereldmarkt.  

De Afrikaanse Varkenspest in zowel diverse Centraal-Europese landen als (vooral) in Oost-Azië, heeft de varkensproductie met minimaal 15-20% doen krimpen. Bovendien is het virus nog lang niet onder controle en is een verdere krimp van de productie te verwachten. China (dat voor de uitbraken ongeveer de helft van het aantal varkens in de wereld produceerde én consumeerde) lijkt af te stevenen op minstens een halvering van het aantal varkens tot het eind van dit jaar. Prijzen zijn wereldwijd sterk gestegen. Zo ligt de af-boerderijprijs voor varkens in China momenteel op bijna 4 euro per kg levend aflevergewicht. Wereldwijd zijn er productiestijgingen waar te nemen, vooral in de VS en Rusland, nog niet in de EU. Dit is echter een druppel op de gloeiende plaat van de wereldwijde tekorten. Verdere productiestijgingen in landen die vrij zijn van AVP mogen worden verwacht. De handelsperikelen tussen China en de VS leiden er op korte termijn toe dat de EU een aantrekkelijke leverancier is. Onduidelijk is hoe dit verder gaat verlopen.

Er is vooralsnog duidelijk een aanbiedersmarkt, waar meer vraag dan aanbod is. De prijs voor varkensvlees lijkt daarmee ook voor een wat langere periode op een hoog niveau te blijven. Gezien de sterke vraag en hoge wereldmarktprijs lijkt er ruimte te zijn voor verdere prijsstijgingen in de Nederlandse productieketen. Deze worden tot nu toe echter gedempt door binnenlandse afnemers, die niet helemaal het niveau betalen van de buitenlandse afnemers.


Achtergrond keten en prijsvorming keten
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.

Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker sinds alle retailers hebben toegezegd om per 2015 voor vers varkensvlees mee te doen met het programma Varkensvlees van morgen, dat van Nederlandse bodem is. Voor een deel wordt dat vlees echter betrokken van Duitse slachterijen die Nederlandse varkens slachten. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2018 in Nederland 15,7 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 330%. De in totaal circa 3.400 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 2 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden bijna 7 miljoen biggen over de grens verkocht.

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van het pakket varkensvlees dat de consument in de supermarkt koopt, is opvallend vlak, zij het dat de gemiddelde prijs in december iets hoger ligt. De retail heeft een eigen prijsbeleid, dat beperkt beïnvloed wordt door de inkoopprijs. Het prijsniveau bij concurrenten, promotieacties en de rol van vlees in het totale productassortiment van supermarkten spelen ook een rol. Prijsbewegingen van industrie (producentenprijs) en boeren (af boerderij) vertonen daarom nauwelijks samenhang met de consumentenprijs. Voor de handel tussen de slachterijen en supermarkten worden jaarcontracten gebruikt. Daarbinnen vindt per vier weken overleg plaats over reclameacties. Afhankelijk van onder andere het weer vinden dagelijks correcties plaats op de bestelde volumes. Slachterijen geven de prijsbewegingen op hun afzetmarkt door aan de varkenshouders. De markten voor varkens en varkensvlees in Noordwest-Europa zijn nauw met elkaar verweven. De prijsvorming is vrij. Door de seizoenseffecten in de afzet op detailhandelsniveau schommelen ook de wekelijkse slachterij- en handelsnoteringen of opbrengsten van vleesvarkens. De EU heeft de laatste jaren een flink gestegen zelfvoorziening in varkensvlees (tot circa 119% in 2018), wat betekent dat de prijsvorming in toenemende mate invloed ondervindt van de prijzen in derde markten buiten Europa.

Prijsindices
De consumentenprijsindex (CPI) is gebaseerd op varkensvlees bij supermarkten en slagers. De producentenprijsindex (PPI) is gebaseerd op de opbrengstprijzen van producenten van vers of gekoeld varkensvlees. De af-boerderijprijs is gebaseerd op de wekelijkse noteringen voor slachtvarkens. De indices zijn herzien, waarbij het jaar 2015 op 100% is gezet.



Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).



Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page