Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Rundvlees

Opnieuw recordstijgingen prijzen rundvlees
5/20/2022

De consumentenprijsindex van rundvlees is in maart 2022 doorgestegen naar een nieuw record van 124 punten (2015=100), een stijging van 5% over januari en februari. De prijsindices van rundvlees af verwerker en van rundvee af boerderij stegen eveneens door naar nieuwe recordhoogten van respectievelijk 152 en 173 punten. De aantrekkende vraag op de wereldmarkt en hoge energieprijzen stuwen de prijzen omhoog. De verwachting is dat de prijzen verder zullen stijgen als gevolg van de oorlog in Oekraïne.



Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex (CPI) voor rund- en kalfsvlees is in maart 2022 gestegen naar 124 punten (2015=100), een stijging van 5% ten opzichte van januari en een nieuwe recordhoogte. In 2021 was de CPI nog relatief stabiel rond 113 punten. Het hoogste niveau in de voorgaande periode was 115 punten in juli 2020.

De prijzen af vleesverwerking op de binnenlandse markt (PPI) zijn in januari 2022 naar 152 punten gestegen. Dit is een stijging van 9% ten opzichte van de producentenprijs van januari 2022. De PPI klimt in een jaar tijd omhoog met 43 punten (39%). Dat is uitzonderlijk: de grootste prijsstijging binnen een jaar in de voorgaande tien jaar was 14% in 2017. De scherpe prijsstijging in 2021 betreft ook de buitenlandse afzet.

Ook voor vlees af boerderij blijven de prijzen stijgen. De prijsindex af boerderij is in maart 2022 uitgekomen op een nieuw recordniveau van 173 punten, een stijging van 19% over twee maanden en 36 punten (62%) in een jaar. De grootste prijsstijging van de prijsindex af boerderij binnen een jaar in de voorgaande tien jaar was 31% in 2017. Het totale aantal runderslachtingen lag in 2021 een kwart lager dan in de voorgaande jaren. Ook in de eerste drie maanden van 2022 is het aantal slachtingen met circa 117 duizend stuks rundvee circa 10 duizend lager dan in het voorgaande jaar.

In 2020 en 2021 hebben veel landen ingrijpende maatregelen genomen ter voorkoming van de verspreiding van het coronavirus. De maatregelen hadden in de eerste instantie een grote verstorende impact op de wereldvleesmarkt met daling van prijzen als gevolg. In de loop van 2021 zijn de voedselgrondstofprijzen op de wereldmarkten gaan stijgen. Veel landen hebben de coronamaatregelen voor een deel teruggedraaid. Landen zijn hun voedselvoorraden weer gaan aanvullen. Een andere reden voor duurdere voedselgrondstoffen zijn de prijsstijgingen van energie voor productie en transport. De prijzen van grondstoffen en energie worden naar verwachting verder opgedreven door de oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende internationale sancties tegen Rusland en Belarus.

Keten
Consumenten kopen vers rundvlees bij de slager of in de supermarkt. Supermarkten en speciaalzaken kopen vlees via de (importerende) groothandel of rechtstreeks van de vleesindustrie. De Nederlandse vleesindustrie doet ook aan export. Slachterijen kopen runderen rechtstreeks van de veehouders of met tussenkomst van handelaren en commissionairs. Runderen komen uit de vleesstierhouderij of de melkveehouderij. Kalveren komen uit de kalverhouderij. De meeste slachtingen van volwassen runderen in Nederland zijn de slachtingen van het afgestoten melkvee.

Rundveebedrijven
Het Nederlandse rundvlees komt van de melkveehouderij en van de vleesstierhouderij. De circa 23.500 bedrijven met rundvee houden in totaal 3,8 miljoen stuks rundvee, waarvan 167 duizend jongvee voor vleesproductie en circa 1 miljoen vleeskalveren. Ten opzichte van de melkveehouderij is de stierenhouderij een bescheiden tak van de landbouw.

Industrie
De vleesindustrie bestaat uit slachterijen, uitsnijderijen en vleesverwerkers. Nederland telt 285 grote en kleine slachterijen van vlees (geen pluimvee). Slechts negen runderslachterijen en zeven kalverslachterijen slachten meer dan 10.000 runderen per jaar. In 2021 zijn in totaal 475 duizend volwassen runderen geslacht met een totaal geslacht gewicht van 159 duizend ton. Er zijn verder 260 bedrijven die behoren tot de vleesverwerkende industrie. Vooral grotere bedrijven combineren slacht en verwerking.

Afzet
Nederland telt circa 980 grote en kleine groothandels in vlees en vleeswaren. Een deel van deze groothandels betreft importerende en exporterende groothandels. Ook bedrijven in de vleesverwerkende industrie zijn zowel in Nederland als op de buitenlandse markten actief. In 2020 werd meer rundvlees en vleesproducten geëxporteerd dan geïmporteerd. De handelsbalans komt op een uitvoerwaarde van 2,7 miljard euro. Van de totale vleesexport van 8,8 miljard euro is 85% export van in Nederland geproduceerd of verwerkt vlees en 15% wederuitvoer of doorvoer.

Voor de coronacrisis kocht de Nederlandse consument vlees vooral via supermarkten en via de foodservice. Beide kennen een aantal grote inkooppartijen. Op de retailmarkt zijn de inkooporganisaties van supermarkten Ahold Delhaize (35% marktaandeel), Jumbo (21% marktaandeel) en Superunie (27% gezamenlijk marktaandeel van aangesloten winkelformules) de belangrijkste afzetpartijen voor de vleesindustrie.

In 2020 werd voor circa 796 mln. euro aan rundvlees verkocht via supermarkten. De consumptie van rundvlees in Nederland is relatief stabiel. In 2020 was het verbruik van rundvlees (15,1 kg) per hoofd van de bevolking iets lager dan de jaren ervoor (15,5 in 2018 en 2019). Dit heeft te maken met het wegvallen van de consumptie van rundvlees in de foodservice en een onvolledige verschuiving van de vraag naar rundvlees voor thuisbereiding.

Er is een seizoenspatroon in de afzet, met pieken in januari, het barbecueseizoen en in december (feestdagenmaand).

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van rundvlees wordt beïnvloed door de marktdynamiek in Nederland en in het buitenland. In Nederland maken supermarkten raamcontracten met leveranciers van rundvlees over de prijs en andere voorwaarden, bijvoorbeeld over aanvoervolumes tijdens bijzondere (piek)momenten.

Ondanks de seizoenspatronen volgen de prijzen af boerderij van Nederlandse slachtrunderen, de producentenprijzen en de consumentenprijzen elkaar slechts in beperkte mate. Contracten met de retailers kunnen prijsschommelingen tijdelijk dempen. Ook is het belang van de import van rundvlees voor de consumptie in Nederland groot. Daarbij komt dat de inkoop van vlees slechts één van de kostencomponenten is bij de productie van vlees en vleeswaren in de verwerkende industrie en distributie via de retail.

In het kader van het EU-landbouwmarkt- en prijsbeleid is rundvlees jarenlang een beschermd product geweest, waarbij de overheid de prijs ondersteunde. Door een reeks hervormingen is de markt geliberaliseerd. Vroeger speelden fysieke veemarkten een belangrijke rol. Om verspreiding van veeziektes te voorkomen, zijn de meeste veemarkten aan het begin van deze eeuw gesloten. Met de opkomst van het internet zijn virtuele veemarkten ontstaan die het mogelijk maken voor veehouders de prijsontwikkelingen beter te volgen.





Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page