| Actuele voedselprijzen - Pluimveevlees |
Af-boerderijprijzen gedaald, consumenten- en producentenprijzen vrij stabiel
|
28-1-2026
|
De consumentenprijsindex (CPI) van pluimveevlees (scharrelkip) is in november 2025 uitgekomen op 128 punten en daarmee onveranderd in vergelijking met twee maanden eerder. De afzetprijzen van slachterijen (PPI) op de binnenlandse markt zijn 1% gedaald, van 147 naar 145 punten. De af-boerderijprijs (API, van snelgroeiende vleeskuikens) is in twee maanden met 6% gedaald, van 175 naar 164 punten. Ten opzichte van een jaar eerder, november 2024, zien we prijsstijgingen van 5% voor de vleeskuikenbedrijven, 1% voor de slachterijen op de binnenlandse markt en 4% voor de consument.
|
Prijsontwikkeling
In november 2025 kwam de consumentenprijsindex van pluimveevlees uit op 128 punten (2020=100), nagenoeg hetzelfde niveau als in september. Van november 2024 tot november 2025 is de consumentprijsindex 4% gestegen. Ten opzichte van 5 jaar geleden zijn de prijzen voor kipproducten in de winkel zelfs met 28% gestegen. Deze forse stijging is met name veroorzaakt door een piek in de prijzen in 2022, waarna begin 2023 een kleine correctie heeft plaatsgevonden en sindsdien zijn de prijzen redelijk stabiel.
De afzetprijzen van slachterijen op de binnenlandse markt zijn vrij stabiel. De producentenprijsindex (PPI) staat in november op 145 punten en is daarmee vrijwel gelijk aan het prijsniveau van 147 punten in september 2025 en 144 punten in november 2024.
De af-boerderijprijs (van snelgroeiende vleeskuikens) is van september naar november gedaald van 175 punten naar 164 punten, een daling van 6% die volgt op een maandenlange stijging. De boerderijprijzen waren in november 2025 ongeveer 4% hoger dan in november van het jaar daarvoor.
Ondanks de lichte daling in API en PPI staan de prijsindexcijfers nog steeds op een hoog niveau. Dit heeft twee redenen: er blijft veel vraag naar pluimveevlees en het aanbod in Nederland krimpt. Kip blijft een aantrekkelijk alternatief voor rund- en varkensvlees. Zie ook het WUR-rapport over vleesconsumptie van Dagevos et al. (Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2024 - Wageningen University & Research). Door de omschakeling naar scharrelkuikens bij een groot aantal bedrijven, is de productie van vleeskuikens in Nederland in de afgelopen tien jaar met tientallen procenten afgenomen. Daar komt bij dat er al lange tijd niet of nauwelijks stallen kunnen worden uitgebreid of nieuwe stallen kunnen worden gebouwd. Ook de vogelgriep speelt een rol, waardoor broedeieren in 2025 weer een stuk duurder zijn geworden. Al deze ontwikkelingen leiden ertoe dat het aanbod van kip niet voldoende is om aan de vraag te voldoen.
Tegelijkertijd stijgt de Europese productie van pluimveevlees sinds een paar jaar weer (zie: Key figures on the European food chain - 2025 edition) en ook wereldwijd neemt de productie toe (RaboResearch, september 2025). Dit kan op termijn een prijsverlagend effect hebben op de prijsindexcijfers van pluimveevlees, afhankelijk van de ontwikkelingen in consumptie en internationale handel.
De consumentenprijs (scharrelkip) en de af-boerderijprijs (reguliere kip) zijn niet direct met elkaar te vergelijken. In de Nederlandse supermarkten is vrijwel uitsluitend scharrelkip met het Beter Leven keurmerk verkrijgbaar, terwijl de af-boerderijprijzen grotendeels betrekking hebben op reguliere, snelgroeiende vleeskuikens. Die vleeskuikens worden gehouden voor de verwerkende voedselindustrie, foodservicemarkt en de export, vooral naar Duitsland en het VK.
Keten
De pluimveevleesketen is sterk geïntegreerd, waarbij de slachterijen regelen dat de productie van de verschillende schakels op elkaar worden afgestemd. Slachterijen en verwerkers leveren aan de retailers en vleeskuikenbedrijven leveren kuikens aan de slachterijen. Vermeerderaars (producenten van broedeieren), kuikenbroederijen en mengvoerleveranciers zijn belangrijke toeleveranciers voor vleeskuikenbedrijven.
-Vleeskuikenbedrijven
Er zijn ongeveer 600 bedrijven die vleeskuikens houden. Zes- tot achtmaal per jaar leveren zij vleeskuikens met een gewicht van ongeveer 2,5 kg aan de slachterij. Binnen de groep vleeskuikenhouders houdt een deel langzamer groeiende vleeskuikens (ongeveer 47% van de productie), waarvan het vlees als scharrelkip (Beter Leven keurmerk 1 ster) in de Nederlandse supermarkten verkocht wordt.
-Industrie
Er zijn ongeveer tien middelgrote en grote pluimveeslachterijen in Nederland. De verdere verwerking wordt vaak gedaan op een andere locatie dan de slachterij, door een bedrijf dat de geslachte kuikens verwerkt tot consumentenproducten (kipfilets, drumsticks, dijen, vleugels). De grootste spelers binnen Nederland slachten en verwerken zelf. Qua volume hebben deze bedrijven ruim meer dan de helft van de markt in handen. De slachterijen en verwerkers leveren het pluimveevlees verpakt ‘op schaal’ aan de retailers.
-Afzet
Meer dan de helft van de Nederlandse pluimveevleesproductie wordt geëxporteerd, vooral naar het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Ook wordt pluimveevlees geïmporteerd, met name voor gebruik in de foodservicesector en de verwerkende industrie. De hoofdmoot (90 tot 95%) van de binnenlandse afzet van pluimveevleesproducten wordt verkocht in supermarkten, met verse kipfilet als belangrijkste product.
Prijsvorming
De consumentenprijs van kip kent weinig seizoensinvloeden. Meestal daalt de prijs in januari licht om tegen de zomer weer licht te stijgen. Vleesverwerkers maken met de inkopers van de supermarkten afspraken over de kwaliteit en prijs van de producten. Er worden één- tot tweejaarscontracten afgesloten na tendering. Soms worden afspraken gemaakt op basis van de inkoopprijs bij de pluimveehouders. Een belangrijk deel wordt geëxporteerd. De prijzen op de buitenlandse markten hebben invloed op de prijs in Nederland, bij de vleesverwerkers, maar ook af boerderij. Prijzen af boerderij worden bepaald door de slachterijen en zijn afhankelijk van het moment van leveren. Bijna alle vleeskuikenhouders hebben een jaarcontract voor het leveren van de vleeskuikens aan een slachterij. In het contract staan afspraken over de leveringen en de kwaliteit van de kuikens, maar niet over de prijs.
Prijsindices
Een aanzienlijk deel van de Nederlandse vleeskuikenhouders (met circa 53% van de productie) houdt snelgroeiende kuikens. Het vlees van deze kuikens wordt afgezet in de foodservice (vooral quickservice-restaurants) of geëxporteerd. De prijs af boerderij (API) is gebaseerd op de marktprijs van de snelgroeiende kuikens. De consumentenprijs is echter gebaseerd op de prijzen in de Nederlandse supermarkten en heeft dus betrekking op de langzamer groeiende vleeskuikens (‘scharrelkuikens’). In een normale situatie is er een wisselwerking tussen de prijs af boerderij van de snelgroeiende en langzaam groeiende vleeskuikens.
|