Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

     
Mestbeleid LMM
Kies een thema
Algemeen

Bedrijfsvoering

Nutrienten

 
  
Stikstofbodemoverschot per ha - Akkerbouw

Bodemoverschot stikstof daalt mee met bedrijfsoverschot
12/20/2018

De aanvoer en afvoer van stikstof op bedrijfsniveau bepalen het bedrijfsoverschot en in belangrijke mate ook het bodemoverschot. De ontwikkelingen in de gemiddelde stikstofbodemoverschotten op de bedrijven in het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid vertonen daardoor ook sterke overeenkomsten met de stikstofbedrijfsoverschotten. De akkerbouwbedrijven in de Klei- en Zandregio hebben in 2017 relatief lage bodemoverschotten gerealiseerd, zo’n 20% lager dan het gemiddelde over de vijf voorgaande jaren. Bij de collega’s in de Lössregio daalde het stikstofbodemoverschot ook, maar dan tot het langjarig gemiddelde.


Voor alle regio’s geldt dat het stikstofbodemoverschot gemiddeld genomen hoger is dan het bedrijfsoverschot. Anders gezegd weegt de afvoer van stikstof via gasvormige verliezen niet op tegen de aanvoeren van stikstof via depositie, fixatie en nettomineralisatie. In 2017 hadden akkerbouwers in de Lössregio een bodemoverschot van 66 kg stikstof per ha. Hun collega’s in de Zandregio hadden een stikstofbodemoverschot van 81 kg per ha en in de Kleiregio van 110 kg per ha. In vergelijking met andere jaren in de periode 1991-2017 nemen de bodemoverschotten op akkerbouwbedrijven duidelijk af in de tijd. Het overschot dat in 2017 in de Kleiregio is gerealiseerd, ligt bijna 20% lager dan in het begin van de jaren 90. Het overschot in de Zandregio ligt in 2017 45% lager. De spreiding in het stikstofbodemoverschot geeft een minimaal (10-procentwaarde) overschot van 52 kg per ha voor de Kleiregio. In de Zandregio is hebben 10% van de bedrijven een bodemoverschot beneden 24 kg stikstof per ha en in de Lössregio is die grenswaarde 25 kg stikstof per ha.


Dalende aanvoer via stikstofdepositie  
In alle regio’s vormt depositie de belangrijkste extra aanvoerpost op de bodem, die in de loop der jaren overigens wel in omvang is afgenomen. Doordat in de veehouderij de emissie van ammoniak afneemt, daalt de stikstofaanvoer door depositie ook. In de periode 2001-2017 is deze afname 7 kg stikstofaanvoer per ha (24%). Op de akkerbouwbedrijven in de Lössregio is de depositie het hoogst, in 2017 gemiddeld 25 kg per ha. De daling met een derde is in de afgelopen 10 jaar wel sterker dan in de andere regio’s.

Mineralisatie alleen op moerige gronden
De aanvoer via nettomineralisatie betreft de veenafbraak in vooral de moerige bodems op bedrijven in de Veenkoloniën. Als een bedrijf voor 100% op moerige grond ligt, bedraagt de aanvoer via nettomineralisatie 20 kg stikstof per ha. Gemiddeld over de Zandregio bedraagt de aanvoer via nettomineralisatie 9 kg stikstof per ha in 2017.
 
Stabiele aanvoer via fixatie
De aanvoer via fixatie heeft betrekking op de teelt van leguminosen zoals erwten, bonen en luzerne. Deze stikstofbinding door vlinderbloemige gewassen is beperkt en bedraagt, op een gemiddeld bedrijf, 1 tot 4 kg stikstof per ha.


Emissie door mestaanwending verschilt per regio

Op akkerbouwbedrijven in de Zand- en Lössregio bedraagt de emissie van stikstof uit aangewende mest gemiddeld 8 tot 9 kg per ha. In de Kleiregio is emissie hoger, namelijk 18 kg stikstof per ha en licht stijgend. De emissies uit stallen, mestopslagen en beweiding spelen op akkerbouwbedrijven echter nauwelijks een rol. In de Kleiregio stijgt het stikstofgebruik via dierlijke mest iets. Dientengevolge neemt de emissie ook iets toe tot 13% van de totale afvoer van stikstof van de bodem in de Kleiregio. In de Zand- en Lössregio is het aandeel van de emissie in de totale afvoer kleiner (6%). Het overgrote deel van de afvoer wordt uiteraard bepaald door de afvoer van plantaardige producten.

Op akkerbouwbedrijven in de Zand- en Lössregio bedraagt de afvoer van stikstof van de bodem door emissie uit aangewende mest 7 tot 10 kg per ha. In de Kleiregio is deze emissie hoger, namelijk 19 kg stikstof per ha en de laatste jaren licht stijgend omdat het gebruik van stikstof via dierlijke mest dat ook doet. De emissies uit stallen, mestopslagen en beweiding spelen op akkerbouwbedrijven nauwelijks een rol. In de Kleiregio maakt de emissie bij mestaanwending 12% van de totale afvoer van stikstof van de bodem uit. In de Zand- en Lössregio is het aandeel van de emissie in de totale afvoer kleiner (4 tot 7%). Het overgrote deel van de afvoer wordt uiteraard bepaald door de afvoer van plantaardige producten.
Op akkerbouwbedrijven in de Zand- en Lössregio bedraagt de afvoer van stikstof van de bodem door emissie uit aangewende mest 7 tot 10 kg per ha. In de Kleiregio is deze emissie hoger, namelijk 19 kg stikstof per ha en de laatste jaren licht stijgend omdat het gebruik van stikstof via dierlijke mest dat ook doet. De emissies uit stallen, mestopslagen en beweiding spelen op akkerbouwbedrijven nauwelijks een rol. In de Kleiregio maakt de emissie bij mestaanwending 12% van de totale afvoer van stikstof van de bodem uit. In de Zand- en Lössregio is het aandeel van de emissie in de totale afvoer kleiner (4 tot 7%). Het overgrote deel van de afvoer wordt uiteraard bepaald door de afvoer van plantaardige producten. 



Kies een indicator
Deze informatie voor

Contactpersoon
Ton van Leeuwen
+31 703358215
 


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief


naar boven