Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Thema's > Keten in beeld
     
Keten in beeld
Kies een indicator
Structuur van de keten - vleeskalverhouderij

Kalfsvleesketen 2015
4-10-2016

De Nederlandse kalversector is met een aandeel van 31% in de totale EU-productie, de grootste producent van kalfsvlees in Europa, op de voet gevolgd door Frankrijk. Met Italië erbij hebben de drie landen 75% van de productie in handen. 




Productie kalfsvlees a in Europa (in ton, 2015)
Productie, tonAandeel in het totaal (%)
EU-28614.690100
    Nederland189.69031
    Frankrijk181.07029
    Italië91.79015
a Volgens de EU-definitie is kalfsvlees vlees van kalveren tot en met 8 maanden; een groot deel van het rosékalfsvlees valt hier buiten.
Bron: Eurostat, bewerking Wageningen Economic Research.


Door het wegvallen van de melkquotering is de Nederlandse melkveestapel tussen 2010 en 2015 met 11% gegroeid. Hierdoor is het aanbod van nuchtere kalveren van eigen bodem gestegen tot bijna 900.000 stuks (ter vergelijking, in 2010 ging het om ruim 760.000 kalveren) en is de import van kalveren voor de vleesproductie gedaald, met name uit Oost-Europa. Van de ruim 800.000 kalveren die voor de vleesproductie worden geïmporteerd, komt 78% uit Duitsland, België en Luxemburg. De samenstelling van de aanvoer is ook veranderd, omdat een groeiend aandeel van de nuchtere kalveren meer vleestypische kenmerken heeft. Het huidige aandeel wordt geschat op 30% (Stevens, 2016). Doordat de ontwikkeling van nieuwe markten voor het luxere kalfsvlees deze grotere aanvoer niet heeft kunnen bijhouden, staat de meerprijs voor deze kalfjes onder druk.

De Nederlandse vleeskalverproductie bestaat uit blankvleeskalveren en rosékalveren. De rosékalveren werden voorheen geslacht tussen de negen en twaalf maanden, maar steeds meer rosékalveren worden nu ook onder de negen maanden geslacht. Ten opzichte van 2010 is het aandeel kalveren geslacht tussen de negen en twaalf maanden met 4%-punten gedaald tot 16%.

Onderstaande figuur geeft een overzicht van de kalfsvleesketen. Het verschil tussen het aantal beschikbare kalveren en de productie van vleeskalveren is te verklaren door uitval en doordat een deel van de kalveren die in 2015 is opgelegd, pas in 2016 rijp voor de slacht is.



Nederlandse blank- en rosékalfsvleesketen, 2015 (aantallen kalveren)
Bron: CBS, bewerking Wageningen Economic Research; de uitstoot is geschat.


Kalfsvlees wordt voornamelijk geproduceerd door bedrijven die diverse activiteiten combineren, zoals voerproductie, slachterij, verwerking en transport. Deze bedrijven worden ook wel integraties genoemd, vanwege de combinatie van ketenactiviteiten. Drie integraties produceren het leeuwendeel van de Nederlandse vleeskalveren. Zij regisseren de markt en combineren activiteiten als het transport van de kalveren, voerproductie, slachten en verwerking. Het zijn de VanDrie Group, Denkavit, en de Pali-Group met een omzet van respectievelijk ruim 2, 0,6 en 0,35 mld euro. Denkavit is gespecialiseerd in voer, maar heeft geen eigen slachterij. VanDrie heeft drie slacht- en verwerkingslocaties in Nederland, drie in Frankrijk en twee in België. Deze groep verwerkt 85% van de totale productie (225 miljoen kilo). De Pali-Group slacht en verwerkt bij Vitelco in Nederland.

De meeste bedrijven met blankvleeskalveren (634 in 2015) werken met contractvergoedingen. Zij krijgen een vaste vergoeding voor de kosten van huisvesting, energie, afvoer van gier, water, administratie enzovoort. De integratie is contractgever en eigenaar van het kalf en levert ook het voer. De contractduur is meestal 2 tot 5 ronden van elk maximaal 8 maanden voor blankvleeskalveren. Er is geen garantie dat het contract wordt verlengd. De meeste rosékalverenhouders (662 bedrijven in 2015) houden de dieren voor eigen risico.

De belangrijkste bestemming van het Nederlandse kalfsvlees is de exportmarkt. Ruim één derde van de export gaat naar Italië, gevolgd door Duitsland en Frankrijk. Begin 2016 heeft de VS Nederland, naast Ierland en Litouwen, groen licht gegeven om rund- en kalfsvlees naar de VS uit te voeren (Rijksoverheid, 2016) . Dit is een exportpotentieel van 80 miljoen euro, 2-3% van de exportwaarde. Het gaat om 10.000 ton aan hoogwaardige delen zoals ribeye, rugdelen en achterbil. Vanwege BSE hadden de VS de import in de jaren negentig stilgelegd. De toestemming is gekomen na audits die door de VS zijn uitgevoerd in 2014 en 2015, waarbij het systeem van keuring en toezicht door de NVWA betrouwbaar is bevonden. Naar verwachting komt de export tweede helft 2016 daadwerkelijk op gang. Ook zijn er afzetmogelijkheden op de Chinese markt voor de hoogwaardige delen.

Voorjaar 2015 is in Nederland een project- en stuurgroep opgericht om een collectieve bestrijding van Bovine Virus Diarree (BVD), een besmettelijk virusziekte bij runderen die niet schadelijk is voor mensen, van de grond te krijgen. In 2017 moet de verplichte aanpak zijn ingevoerd. De BVD-epidemie waaide begin 2013 vanuit Duitsland over naar Nederland via de import van kalveren. Op niet-melkleverende bedrijven is de besmetting 14,5% (2015), wat significant lager is dan tijdens de metingen in 2013 en 2011. Onderzoek van Friedrich-Loeffler-Instituut (Duitsland) toont aan dat de ziekte zich via mest aan laarzen of kleren verspreidt en dit onderstreept het belang van hygiëne en bedrijfskleding op veebedrijven en tijdens transport (dekalverhouder, 2015). 
 


Kies een sector
Contactpersoon
Elsje Oosterkamp
0317 484655
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



naar boven