Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Verkoopkanalen
     
Verkoopkanalen
Select an indicator
Verkoopkanaal - Levensmiddelen

Verkoopkanalen en omzet in voeding
12/18/2017

In 2016 bedroeg de totale omzet aan voeding in alle verkoopkanalen in Nederland circa 56 mld. euro. Het gaat dan om de omzet van de detailhandel (supermarkten, markten en speciaalzaken) en foodservice (horeca, catering, leisure en verkooppunten onderweg).

De omzet aan eten en drinken in de detailhandel in 2016 is goed voor ruim 37 mld. euro. Ruim de helft van alle voedselomzet (29 mld. in 2016) wordt gerealiseerd door supermarkten en daarmee zijn ze het belangrijkste verkoopkanaal van eten en drinken. De omzet van supermarkten is ten opzichte van 2015 met circa 1 mld. euro toegenomen. Foodservice neemt bijna één derde van alle omzet voor zijn rekening. In totaal werd in de horeca, recreatie, catering en verkooppunten onderweg ruim 18 mld. euro uitgegeven; een toename van 0,6 mld. euro ten opzichte van 2015.

Omzet eten en drinken in Nederland, in mld. euro a
20152016
Supermarkten2829
Kleine retail en online retail (inclusief ambulante retail)8.38.3
Foodservice, waarvan17.718.3
Horeca10.911.3
Recreatie b1.21.3
Catering3.23.2
Onderweg2.42.5
a Door wijzigingen in de databronnen is de berekening van de omzet voor 2015 aangepast ten opzichte van de eerdere edities van het Voedsel-Economisch Bericht.
b Uitgaven in recreatieparken, pretparken, etc.
Bron: Foodstep, CBS, FSIN. Bewerking: Wageningen Economic Research.

De grote supermarktketens zoals Ahold (Albert Heijn), Jumbo, Lidl en Aldi kopen zelfstandig in. De kleinere ketens (zoals Deen, Spar en Plus) zijn aangesloten bij de inkoopcombinatie Superunie. Naast eten en drinken verkopen supermarkten ook non-food producten. Van de supermarkten staan de formules van Ahold, als het gaat om omzet en marktaandeel in Nederland, bovenaan. In 2016 realiseerde Ahold een omzet van circa 13 mld. euro, wat overeenkomt met een marktaandeel van ruim 35%. Jumbo is de tweede met een marktaandeel van ruim 18% en een omzet van bijna 7 mld. euro in 2016.

Lidl en Aldi staan op drie en vier. Traditioneel stonden deze formules bekend als harde discounters met een scherp geprijsd assortiment en een beperkt aantal artikelen. Lidl heeft in de loop van de laatste jaren meer een profiel van een basisservice-supermarkt ontwikkeld, waarmee men andere klantengroepen heeft aangeboord. Daarnaast heeft Lidl nieuwe winkels geopend. Als gevolg van deze veranderingen heeft Lidl zijn marktaandeel in de laatste jaren zien verdubbelen tot ruim 10% in 2016.

Ahold heeft de meeste winkels. Albert Heijn, AH to go en AH XL en andere winkeltypen van Ahold hebben in 2016 samen 953 vestigingen. Jumbo heeft 580 vestigingen. Aldi heeft met 498 vestigingen de derde positie als het gaat om het aantal vestigingen. Lidl heeft 410 vestigingen.

Omzet, marktaandelen en aantal winkels van supermarktformules in Nederland in 2016
FormuleOmzet in voedsel, mld. euroAantal vestigingen Marktaandeel, %
Ahold (Albert Heijn, AH to go, AH XL)13,0 a95335.2
Jumbo Groep (Jumbo)6.758018.4
Lidl3.741010.3
Aldi2.54987
Plus2.32616.2
Detailresult (Dirk)1.31163.7
Coop (Coop Supercoop, CoopCompact)1.12613.1
Emté11322.6
Deen.8822.2
Hoogvliet.8672.1
Dekamarkt.6811.8
Spar (Spar, Attent, Spar City Store).43511.6
C1000n.b.01.1
Vomar.564n.b.
Jan Linders.4581.1
Poeisz.4681
a Inclusief Gall & Gall en Etos.
Bron: Distrifood o.b.v. IRI, Nielsen en eigen schatingen, bewerking Wageningen Economic Research.


Online verkoop is een groeimarkt
De online bezorg- en afhaaldiensten in voedsel in Nederland hebben in 2016 naar schatting in totaal voor circa 2 mld. euro omgezet. Daaronder valt ook de omzet uit de onlinediensten van de bestaande supermarkten (naar schatting ruim 0,6 mld. euro). Tien jaar daarvoor was er nog nauwelijks voedsel online verkocht.

De traditionele supermarkten breiden hun onlineactiviteiten steeds meer uit. Bijna alle service-supermarkten hebben een optie om online te bestellen. De bestelde boodschappen kunnen opgehaald worden of thuisbezorgd. Albert Heijn en Jumbo zijn de marktleiders in online food retail (samen naar schatting circa 80%). Hun schaalgrootte en formuletrouwe klanten hebben het mogelijk gemaakt om een snelle stap naar online te maken. Sinds 2015 is er een nieuwe speler die zich uitsluitend richt op online activiteiten: Picnic. Picnic profileert zich als een volwaardige onlinesupermarkt met bezorgservice en heeft geen fysieke winkels. In 2017 opereert Picnic alleen in regio’s waar voldoende klanten zijn, maar men heeft plannen voor verdere uitrol. De traditionele supermarkten hebben met de onlinediensten reeds een grote landelijke dekking. In 2016 heeft Picnic 30 mln. euro omzet gedraaid en de ambitie om een groei naar 100 mln. euro in 2017 te realiseren (Trouw, 29 maart 2017). Ook andere partijen zoals bijvoorbeeld Shobr proberen voet aan de grond te krijgen in de online boodschappenmarkt.

De verwachting is dat de onlinemarkt in voedsel het komende decennium blijft groeien, de traditionele fysieke afzetkanalen blijven echter populair. EFMI schat dat de online food retail in 2025 onder de 10% blijft (EFMI, 2016). Andere bronnen geven hogere schattingen, en wel tot 25% in 2030 (zie bijvoorbeeld Rabobank, Cijfers en Trends).

Fysieke supermarkten krijgen meer nadruk op (vers)beleving en service, hun pakhuisfunctie schuift richting de onlinedistributie op. Verder kiest de consument steeds meer voor gemak en eten onderweg; Ahold heeft op deze trend ingespeeld door de opkomst van AH to go-winkels met een kleiner convenience winkeltype in drukke stadscentra, op NS-stations en op bedrijventerreinen. Horeca en de retail zullen steeds meer vervlechten, waardoor de scheidslijn tussen verschillende typen verkoopkanalen steeds vager wordt (blurring). Internet en social media bieden retailers en verwerkers een nieuwe manier om aan de consument duidelijk te maken wie hun leveranciers zijn en waar de producten vandaan komen. Daarnaast biedt het ook een kans aan primaire producenten om hun klanten direct aan te spreken, en dus de keten te verkorten door zelf eigen producten te distribueren.




Kies een sector
Contactpersoon
Katja Logatcheva
070-3358156
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page