Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Jaarprijs per schakel - Alle producten

Consumentenprijzen van zuivel en pluimveeproducten verder omhoog
11/6/2019

De consumentenprijzen van zuivel, eieren en pluimveevlees zijn in 2018 verder gestegen. Daarentegen bleef de broodprijs stabiel en is ook de gemiddelde consumentenprijs van aardappelen op het niveau van 2017 uitgekomen. De prijzen in de varkensvleesketen stonden in 2018 sterk onder druk. Begin 2019 heeft de btw-verhoging van 6% naar 9% een stuwend effect op de consumentenprijzen van voedsel gehad. Dit effect zal naar voren komen in de jaarcijfers van 2019.

De voedselprijzen voor de consument schommelen doorgaans veel minder dan de prijzen af boerderij. Kleine tekorten of overschotten van agrarische grondstoffen leiden tot grote prijsveranderingen. Deze prijsschommelingen van producten af boerderij worden door de verwerkende industrie gedempt doorgegeven, omdat in de industrieprijs ook andere kosten zijn opgenomen, onder meer voor arbeid, energie en verpakking. De ontwikkeling van die kosten is relatief stabiel. Op haar beurt zorgt de retail voor een dempend prijseffect, omdat langere termijn contractuele prijsafspraken met leveranciers en schommelingen van de afzetprijs van de verwerkende industrie in de tijd afvlakken. Kosten van winkelpersoneel, winkelpanden en gas, water en licht bepalen mede de kostprijs van een consumentenproduct, die stabieler is dan de grondstofprijs. Daarnaast heeft de retail vaak een eigen consumentenprijsbeleid per product(groep), dat soms losstaat van de inkoopprijs. Hierbij valt te denken aan prijsacties voor bepaalde producten om klanten in de winkel te krijgen.
Bij verse groenten, vers fruit en aardappelen schommelen consumentenprijzen doorgaans meer dan bij vlees, zuivel, eieren en brood. De prijsschommelingen worden bepaald door allerlei factoren: seizoeneffecten (bijvoorbeeld veel aanbod van verse groenten en fruit in de zomer), het aandeel van de grondstoffen in het eindproduct, het aantal bewerkingen dat nodig is om de grondstof te verwerken tot voeding, prijzen van grondstoffen op de wereldmarkt, contractuele prijsafspraken met leveranciers, kosten van het beprijzen, houdbaarheid product en prijsstelling van concurrerende winkels. Deze factoren bepalen hoe de verwerkers en winkeliers omgaan met prijsstijgingen en -dalingen van de grondstoffen. 

Broodprijs constant
De consumentenprijs van brood- en broodproducten is na 2017 ook in 2018 constant gebleven ten opzichte van 2016. Brood is een samengesteld product. De grondstoffen zijn naast meel, oliën en vetten, ook suiker, eieren, enzymen of halffabricaten (mixen) en broodverbetermiddelen. Prijsontwikkelingen in deze ketens beïnvloeden de kostprijs van bakkerijproducten (producentenprijs). Vergeleken met de consumenten- en producentenprijzen is de prijsontwikkeling van tarwe af boerderij zeer instabiel. In 2018 is die prijs gemiddeld 17% boven het niveau van 2017 uitgekomen, maar nog wel ver onder het topniveau van 2012 gebleven. De graanprijs af boerderij wordt bepaald door vraag- en aanbodontwikkelingen op de mondiale markt. In het seizoen 2018/2019 is wereldwijd opnieuw meer graan verbruikt dan was geoogst, zodat de voorraden onder druk zijn gekomen. Dat heeft geleid tot hoge prijzen van tarwe, mais en gerst op de wereldmarkt.

Consumentenprijs aardappelen sterk in beweging maar gemiddeld stabiel
De gemiddelde consumentenprijs van aardappelen is in 2018 op hetzelfde niveau uitgekomen als in 2017. Hierachter gaan echter flinke prijsbewegingen schuil. Aan het begin van het kalenderjaar lag de prijs op een laag niveau. Vanaf het begin van het verkoopseizoen 2018/2019 vertoonde de consumentenprijs een opwaartse lijn. De oogst 2018 was zeer klein, omdat de aardappelen relatief laat waren geplant, er plaatselijk in het voorseizoen veel neerslag viel en de zomerperiode bovendien extreem heet en zeer droog was. Dit resulteerde in een relatief ruim aanbod van kwalitatief mindere partijen die lastig te bewaren zijn en daarom in de periode oktober-december moesten worden verwerkt. Verwerkers kopen via contracten in, waardoor ze relatief stabiele verkoopprijzen kunnen hanteren.

Zuivelproducten hoger in prijs
De gangbare zuivelproducten voor consumenten zijn verder in prijs opgelopen. Na de prijsstijging van 7% in 2017 steeg de gemiddelde consumentenprijs van zuivelproducten met bijna 4% in 2018. De melkprijzen en prijzen van melkproducten hangen samen vraag- en aanbodontwikkelingen op de Europese markt en met de wereldmarktontwikkelingen, maar met een vertraging. Na het dieptepunt in 2016 herstelde de prijs van gangbare melk af boerderij in 2017 (+21%), maar in 2018 is die prijs niet vastgehouden (-7%). De stijging van de consumentenprijs in 2018 is toe te schrijven aan de hogere grondstoffenprijs in 2017.

Prijsstijgingen in rundvleesketen
De consumentenprijs van rundvlees is in 2018 een kleine 2% hoger uitgekomen dan in 2017. Vanaf 2013 is de consumentenprijs voor rundvlees lange tijd stabiel geweest en waren de (seizoensgebonden) schommelingen beperkt. In 2017 en 2018 zijn beperkte stijgingen in de consumentenprijs genoteerd. De rundvleesmarkt wordt beïnvloed door ontwikkelingen in de zuivelsector. In 2017 was het aanbod van runderen in Nederland ruim, met name doordat er melkkoeien vanwege de fosfaatreductiemaatregelen zijn afgestoten. Desondanks steeg de prijs af boerderij, door de goede buitenlandse vraag naar rundvlees en de bijbehorende hoge prijzen op de Europese markt. In 2018 is de gemiddelde prijs af boerderij nog 4% hoger uitgekomen dan in 2017.



Eieren en pluimveevlees voor consument verder in prijs omhoog
De consumentenprijs van eieren is in 2018 met 13% gestegen, terwijl de eierprijs af boerderij met 6% is gedaald. Na de fipronilcrisis heeft de productie zich hersteld met als gevolg een ruim aanbod van eieren. De stijging van de consumentenprijs moet dan ook worden toegeschreven aan het prijsbeleid van de supermarkten.
Na de stijging van 5% in 2017 is de consumentenprijs van pluimveevlees in 2018 met 2% gestegen. De supermarkten zetten steeds meer relatief duurdere diervriendelijke pluimveevleesvarianten af. Vleesverwerkers maken met de inkopers van supermarkten afspraken over de kwaliteit en prijs van pluimveevleesproducten. Er worden contracten voor één of twee jaar afgesloten. Soms worden afspraken gemaakt op basis van de inkoopprijs bij de pluimveehouders. De prijzen op de buitenlandse markten hebben invloed op de prijs, zowel op producentenniveau, maar ook af boerderij. De prijsdaling af boerderij in 2017 is in 2018 ongedaan gemaakt.

Lagere prijzen in varkensvleesketen
De prijzen in de varkensvleesketen kenden een piek in 2017, maar stonden in 2018 sterk onder druk. Dit was te wijten aan een toegenomen productie van vleesvarkens binnen de EU en een tegenvallende afzet naar derde landen. In de loop van het jaar bleek dat de Chinese varkensproductie kampte met een oncontroleerbare uitbraak van Afrikaanse varkenspest. Op grond hiervan groeide de verwachting van hogere prijzen in 2019, omdat China varkensvlees zal moeten importeren om in de binnenlandse vraag te voorzien.


Kies een sector
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page