Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Structuur
     
Structuur
Select an indicator
Biologische landbouw - Land- en tuinbouw

Forse groei gecertificeerd areaal biologische land- en tuinbouw
11/6/2019

Het gecertificeerde biologische land- en tuinbouwbouwareaal is in 2018 met 10% toegenomen tot 66.623 ha. Dit komt overeen met 3,7% van het totale areaal cultuurgrond in Nederland. Ook het aantal gecertificeerde biologische land- en tuinbouwbedrijven steeg, in 2018 met 6% tot 1.849. Dit blijkt uit cijfers van Skal Biocontrole, toezichthouder in de biologische sector.





Groei biologisch areaal en aantal bedrijven
De forse groei in 2018 van gecertificeerd biologische areaal komt niet helemaal als een verrassing: in 2017 was er een groot areaal in omschakeling (circa 9.000 ha tegen gemiddeld 2.650 ha in de vijf voorgaande jaren). Met name in de melkveehouderij schakelden veel boeren om, in reactie op een tekort aan biologische melk in 2016. In 2018 is de oppervlakte in omschakeling bijna gehalveerd naar 4.700 ha, in vergelijking met voorgaande jaren nog steeds ruim boven het gemiddelde. In 2018 kwam het geregistreerde areaal per bedrijf uit op gemiddeld 35,5 ha; een vergelijkbaar gemiddelde als in de voorgaande jaren. De hectares in omschakeling zijn niet alleen van nieuwe, omschakelende bedrijven, maar ook van bestaande gecertificeerde bedrijven die nieuwe grond omschakelen.

Tussen 2000 en 2015 is het aantal gecertificeerde biologische bedrijven rond de 1.500 gestabiliseerd. Vanaf 2016 is er een groei die zich in 2017 en 2018 verder heeft voortgezet tot 1.849 bedrijven (+26% ten opzichte van 2010). Het gecertificeerde areaal is al langer aan het stijgen, van 51.150 ha in 2010 tot 66.623 ha in 2018 (+30%). Uit de cijfers van Skal blijkt dat het aantal bedrijven in omschakeling in 2018 licht is gedaald ten opzichte 2017.

Van het totaal geregistreerde biologische areaal ligt 16% (10.500 ha) in de provincie Flevoland. Gelderland en Friesland volgen met respectievelijk 12% en 11%, Zeeland sluit de rij met 3% (Skal, 2019). Het biologische areaal grond bestaat grotendeels uit grasland en voedergewassen en uit AGF-producten (aardappelen, groente en fruit). (Zie voor meer informatie over aandeel van gewassen per provincie agrimatie.nl/biologische teelt.)

Groei biologische veestapel
Cijfers van het CBS laten voor 2018 een groei van de biologische veestapel zien van 10% tot ruim 3,9 miljoen dieren. Het aandeel biologisch in de totale veestapel in Nederland steeg van 2,9% naar 3,4% in 2018. Vooral het aantal biologisch gehouden geiten nam sterk toe (+25%).
De biologische veestapel bestaat overwegend uit leghennen (3,6 miljoen dieren). De geitenhouderij heeft met een aandeel van 9% het grootste aandeel biologische dieren, gevolgd door de leghennenhouderij met 8%. In de leghennenhouderij is het aandeel biologische bedrijven met 25% een stuk groter. Deze biologische bedrijven houden gemiddeld minder leghennen dan de reguliere leghennenbedrijven. In de melkveehouderij is ruim 2% van het aantal koeien biologisch, nagenoeg hetzelfde niveau als in 2017.

Nederland heeft kleiner aandeel biologisch areaal dan gemiddeld in de EU
In de Europese Unie is het biologische areaal in 2017 met circa 6% gegroeid tot 7,2% van het landbouwareaal (in Nederland 3,1% in 2017). Oostenrijk (24%), Estland (21%) en Zweden (19%) zijn de top-3 landen van de EU wat betreft aandeel biologisch areaal. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat er van oudsher vanwege de fysieke omstandigheden, zoals berghellingen, al een extensievere bedrijfsvoering is en de overgang naar biologische landbouw niet zo’n grote stap is. In de ons omringende landen ligt het aandeel biologisch op circa 8 à 9% in Duitsland en Denemarken, en rond de 6% in België en Frankrijk. Het aandeel biologisch in het Verenigd Koninkrijk is met minder dan 3% lager dan in Nederland. Spanje heeft met 2,1 miljoen ha het grootste biologische areaal; dit zijn vooral wijngaarden en olijfbomen. Dit is een zesde van het totale biologisch areaal in de Europese Unie (FiBL & IFOAM, 2019).

Aanbod houdt de vraag niet bij. Binnen de Europese Unie groeide de verkoop van biologische producten in 2017 met meer dan 10%. Sinds de financiële crisis is dit het derde jaar dat de groei meer dan 10% was. Dit is meer dan de toename in biologisch areaal (FiBL & IFOAM, 2019).

Integratie met landbouwbeleid
In de afgelopen jaren is gebleken dat de biologische sector robuust genoeg is om zelf zijn groeidoelstellingen te benoemen en te bereiken. In overleg met het biologische bedrijfsleven is daarom vanaf 2012 het beleid voor de biologische landbouw geïntegreerd in het algemeen landbouwbeleid. Biologische landbouw is daarbij één van de vormen van duurzame landbouw. De stijging van het biologisch areaal in de afgelopen jaren is het gevolg van een grotere vraag naar biologische producten uit de markt. Het ministerie van LNV ziet de omschakeling van gangbaar naar biologisch als één van de sporen waarmee de Nederlandse landbouwsector kan verduurzamen en concurrerender kan worden. Vanaf 1 januari 2017 is binnen het Borgstellingskrediet MKB-landbouw (BL) een borgstelling voor omschakelkapitaal beschikbaar van maximaal 1,2 mln. euro voor boeren en tuinders die willen omschakelen. Deze regeling is bedoeld om een knelpunt bij de omschakeling weg te nemen. Dit betreft de tijdelijke financiële onbalans die optreedt in de omschakelingsperiode van 2 tot 3 jaar als gevolg van hogere kosten om te voldoen aan de biologische productie eisen en het tijdelijk uitblijven van hogere opbrengsten. Tijdens de omschakeling mogen producten namelijk nog niet als biologisch verkocht worden. Hierbij kunnen tekorten in werkkapitaal tijdens deze specifieke periode van omschakeling, die tot 3 jaar kan duren afhankelijk van de soort productie, in aanmerking komen voor borgstelling. Voorwaarde is wel dat de onderneming een SKAL-certificaat verkrijgt. Borgstelling wordt aangevraagd door een bank en maakt het voor agrarische ondernemers gemakkelijker om een bedrijfsfinanciering te regelen (www.rvo.nl).

In september 2018 heeft het ministerie van LNV haar visie Landbouw, natuur en voedsel: waardevol en verbonden; Nederland als koploper in kringlooplandbouw gepresenteerd. Deze visie beschrijft de omslag naar kringlooplandbouw en wat het van Nederland zal vragen om de toekomst van onze voedselvoorziening veilig te stellen. In het op 17 juni 2019 verschenen Realisatieplan visie LNV wordt de biologische landbouw genoemd als mooi voorbeeld van een brede ketenaanpak. De biologische sector wil graag een bijdrage leveren aan de transitie van de Nederlandse landbouw naar kringlooplandbouw en heeft daarvoor vanuit de organisatie Bionext, de ketenorganisatie voor biologische landbouw en voeding, een ambitieagenda opgesteld (Bionext, 2019).











Kies een sector
Contactpersoon
Harold van der Meulen
0317-484436
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties




Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page