Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Structuur
     
Structuur
Select an indicator
Veestapel - Land- en tuinbouw

Ontwikkeling veestapel
12/18/2017


De omvang van de totale rundveestapel is op basis van de voorlopige Landbouwtellingscijfers (peildatum 1 april 2017) ten opzichte van 2016 met 3,6% afgenomen tot 4,1 mln. stuks (zie tabel). Dat is in hoofdzaak het gevolg van de maatregelen om de fosfaatproductie in de melkveesector in 2017 omlaag te brengen om voor het eind van dit jaar weer onder het nationaal fosfaatplafond uit te komen. Dit is van belang voor het behoud van de derogatie. De maatregelen bestaan uit het verlagen van het fosforgehalte in het veevoer, de Subsidieregeling voor bedrijfsbeëindiging melkveehouderij en de Regeling fosfaatreductieplan 2017.


In totaal is de afname op basis van de twee regelingen per 1 juli dit jaar 111.000 melkkoeien en 129.000 stuks melkjongvee (CBS, 2017). De (vrijwillige) beëindigingsregeling heeft tot 1 juli dit jaar geleid tot een afname van het aantal melkkoeien met 24.000 en van het aantal stuks melkjongvee met bijna 8.000 (CBS, 2017). Het doel van deze vrijwillige regeling is om 1,5 miljoen kg fosfaat uit de markt te halen, de realisatie is 1,1 mln. kg fosfaat (CBS, 2017).

Op basis van de fosfaatreductieregeling zijn de melkveehouders verplicht op straffe van hoge geldboetes de melkveestapel terug te brengen tot het doelstellingsaantal; dat is het aantal grootvee-eenheden melkvee (gve) op 1 oktober 2016 verminderd met het kortingspercentage totdat het referentieniveau is bereikt. Het referentieniveau is het aantal gve op 2 juli 2015 verminderd met 4%. De 4% geldt alleen voor de niet-grondgebonden melkveebedrijven. Het kortingspercentage voor het doelstellingsaantal is in 2017 stapsgewijs opgehoogd tot 12% voor de maanden juli/augustus en september/oktober. Het kortingspercentage voor de maanden november/december is nog niet vastgesteld.

De reductieregeling is tot 1 juli 2017 goed voor 87.000 melkkoeien en 122.000 stuks melkjongvee. Overigens lopen er nog rechtszaken door melkveehouders om het fosfaatreductieplan buiten werking te stellen. 


Ontwikkeling veestapel, 2000-2017 a
20002010201520162017 b Mutatie 2016-2017 (%)
Rundvee, totaal4,0693,9754,1344,2514,096-3.6
    Waarvan melkkoeien1,5041,4791,6221,7451,694-2.9
    jongvee melkproductie1,3251,2391,3371,3171,200-8.9
    vlees- en weidevee4573302662332507.3
    vleeskalveren783928909958952-0.6
Overige graasdieren1,6011,6251,5341,3661,4143.5
    Waarvan schapen1,3051,1309467847981.8
    geiten1793534705005316.2
    paarden en pony's11714311882853.7
Varkens, totaal13,11812,25512,60312,47912,428-0.40
    Waarvan fokzeugen1,1299849709319380.8
    biggen5,1025,1245,5985,5955,6370.8
    vleesvarkens6,5055,9045,8045,7265,627-1.7
Kippen, totaal104,015101,248106,763105,620105,161-0.40
    Waarvan leghennen32,57335,31035,60136,58734,816-4.8
    vleeskuikens50,93744,74849,10749,18848,271-1.9
a Peildatum 1 april.
b Voorlopige cijfers.
Bron: CBS-Landbouwtelling.


Minder schapen en meer geiten
De forse afname van het aantal schapen, en paarden en pony’s in 2016 (tabel 1) - met respectievelijk 20% en 30% - is vooral veroorzaakt door de veranderingen in de registratie van land- en tuinbouwbedrijven. Hierdoor zijn veel overige graasbedrijven, met name schapen-, en paard- en ponybedrijven, in 2016 uit de telling verdwenen (zie bijdrage ontwikkeling aantal bedrijven). Het aantal geiten is in 2016 en 2017 opnieuw vrij sterk gegroeid (totaal met 13% in deze twee jaar). De hoge geitenmelkprijzen in de laatste jaren zullen daaraan hebben bijgedragen. De geitenstapel neemt al over langere tijd vrijwel onafgebroken toe, van circa 10.000 in 1984 tot 531.000 in 2017 (voorlopige cijfers). De groei werd voor het laatst onderbroken tussen 2009 en 2010 door de uitbraak van Q-koorts en de daarop volgende ruimingen van geiten.

Aantal varkens vrij stabiel
Het totaal aantal varkens komt volgens de voorlopige Landbouwtellingscijfers van 2017 uit op 12,4 mln. stuks, iets minder dan in 2016 (tabel 1) en 1,4% lager dan in 2015. Vanaf de eeuwwisseling is de totale varkensstapel per saldo met 5% gedaald. De twee opkoopregelingen om het mestoverschot te verminderen (Regeling beëindiging veehouderijtakken) leidden in de periode 2001-2004 tot een inkrimping van 15%. Daarna trad een gedeeltelijk herstel op met in de laatste jaren een vrij stabiel aantal dieren, mede dankzij de begrenzing in de vorm van varkensrechten.

Aantal kippen licht gedaald
Volgens de voorlopige cijfers van 2017 is het totaal aantal kippen iets afgenomen tot ruim 105 mln. stuks (tabel 1). Dit is ten opzichte van 2015 een daling van 1,5% . De opkoopregelingen maar vooral de vogelpest in 2003 zorgden voor een forse inkrimping van het aantal kippen, van ruim 100 mln. in 2002 tot circa 80 mln. in 2003. Daarna trad een gedeeltelijk herstel op tot het niveau van 1990 (93 mln.). Ook in deze sector wordt de omvang van het aantal dieren begrensd door dierrechten (pluimveerechten).

Toelichting
Grondgebonden bedrijf: bedrijf waarvan de productie van dierlijke meststoffen door runderen in kilogrammen fosfaat in het kalenderjaar 2015, verminderd met de fosfaatruimte in dat jaar, negatief of nul is, waarbij wordt uitgegaan van een excretieforfait van 9,6 kilogram fosfaat voor een vrouwelijk rund van 0 tot 1 jaar, 21,9 kilogram fosfaat voor een vrouwelijk rund van 1 jaar of ouder dat niet heeft gekalfd en 41,3 kilogram fosfaat voor een rund dat ten minste eenmaal heeft gekalfd en de tot het bedrijf behorende oppervlakte landbouwgrond de hoeveel grond is zoals die blijkt uit de gegevens opgegeven krachtens de Regeling landbouwtelling en gecombineerde opgave 2015 (Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 16 februari 2017, nr. WJZ/17023701, houdende invoering van de verplichting tot betaling van een geldsom (Regeling fosfaatreductieplan 2017)).








Kies een sector
Contactpersoon
Martien Voskuilen
070 3358328
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
  • CBS (2017). Monitor fosfaatreductiepakket; 1 Juli 2017 - CBS, Den Haag, juli 2017


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page