Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Structuur
     
Structuur
Select an indicator
Areaal - Land- en tuinbouw

Grondgebruik door agrarische sector verder gedaald
12/18/2017

In 2017 is zo’n 53% van het Nederlandse landoppervlak in gebruik als cultuurgrond. Het areaal cultuurgrond in gebruik bij de geregistreerde land- en tuinbouwbedrijven is in 2016 eenmalig sterk afgenomen door de wijzigingen in de registratie van de land- en tuinbouwbedrijven (zie bijdrage over ontwikkeling aantal bedrijven). Ten opzichte van 2015 daalde het areaal met circa 50.000 ha tot 1,79 mln. ha (tabel 1), wat een krimp van 2,7% is. De daling van het areaal in 2017 met 6.000 ha (-0,3%) - op basis van voorlopige cijfers - ligt in de buurt van het langjarig gemiddelde. Van het totaal areaal cultuurgrond is nu 54% in gebruik als grasland (blijvend, tijdelijk en natuurlijk grasland), 12% voor groenvoedergewassen, 28% voor overig akkerbouwland, 5% voor opengrondstuinbouw en 0,5% voor glastuinbouw.


Agrarisch grondgebruik (1.000 ha), 2000-2017 a
20002010201520162017 b Mutatie 2016-2017 (%)
Grasland en voedergewassen1,249.51,232.91.240,4,01,191.11,178.3-1.1
    Waarvan grasland1,036.7995.31,008975.2963-1.2
    snijmais205.3230.8224.2206.9205.3-.8
Akkerbouw634.4542.1505.1503.7509.51.2
    Waarvan granen225.7218.8196.8181.1164.1-9.4
    aardappelen180.2158.3156.5157.9162.83.1
    suikerbieten110.970.658.470.785.520.8
    overig117.694.593.993.997.23.5
Tuinbouw open grond81.187.19192.293.51.4
    Waarvan groenten22.424.525.325.826.32
    fruit20.619.519.820.420.5.4
    bloembollen22.523.324.826.126.72.5
    boomkwekerij12.616.917.717.317-1.9
Tuinbouw onder glas10.510.39.29.39-3.4
    Waarvan groenten4.254.84.95.7
    sierteelt5.94.83.93.83.5-7.8
Cultuurgrond, totaal1,975.51,872.31,845.71,796.31,790.3-.3
a Peildatum 1 april.
b Voorlopige cijfers.
Bron: CBS-Landbouwtelling.


De basis voor de oppervlakte cultuurgrond is de Landbouwtelling. De oppervlakte agrarisch terrein volgens de CBS-statistiek bodemgebruik is veel groter dan het areaal cultuurgrond volgens de Landbouwtelling. Dit is het gevolg van onder meer verschillen in definities en afbakening. Zo is de definitie van agrarisch terrein ruimer en worden daar ook bijvoorbeeld erven en tuinen toe gerekend, cultuurgrond daarentegen is de oppervlakte waarop de gewassen staan. De afbakening van de Landbouwtelling is eveneens beperkter: niet alle gebruikers van landbouwgrond zijn opgenomen in de Landbouwtelling.


De eenmalig forse daling van het areaal cultuurgrond in 2016 is geheel ten koste gegaan van het areaal grasland en voedergewassen. Relatief het sterkst nam het areaal natuurlijk (extensief) grasland af, van 51.700 ha in 2015 tot 38.700 ha in 2016 (-25%). Dat heeft alles te maken met het wegvallen uit de registratie van vele (zeer kleine), extensieve overige graasdierbedrijven en akkerbouwbedrijven met voedergewassen (zie bijdrage ontwikkeling aantal bedrijven). Afgezien van onttrekking van landbouwgronden voor andere doelen, blijft de grond wel gewoon in gebruik voor de landbouw.

In de afgelopen twee jaar is het areaal akkerbouwgewassen min of meer gestabiliseerd op ruim 500.000 ha, na jarenlange inkrimping. De gunstige marktomstandigheden voor aardappelen en suiker en de redelijke inkomensontwikkeling in de akkerbouw, zeker in vergelijking met de melkveehouderij, hebben tot areaaluitbreidingen geleid. De meest opvallende ontwikkeling in dit jaar is de toename van het areaal suikerbieten, volgens de voorlopige cijfers van 2017 met circa 15.000 ha tot 85.500 ha. Het aflopen van de suikerquotering (per 30 september 2017) en de vraag naar suiker maken dit mogelijk. Het veel lagere areaal suikerbieten in 2015 was het gevolg van de zeer hoge opbrengst (topopbrengst) in 2014, waardoor de suikerproductie hoger lag dan het quotum. De ‘surplusbieten’ zijn doorgeschoven naar het quotum van 2015, waarop het areaal is aangepast. De areaaluitbreiding van aardappelen en suikerbieten ging vooral ten koste van het graanareaal, dat in de afgelopen twee jaar met 33.000 ha is ingekrompen. Het aandeel van graan in het bouwplan is afgenomen van 40% in 2010 tot 32% dit jaar (op basis van voorlopige cijfers). Het aandeel van aardappelen en suikerbieten is in dit tijdvak gestegen van 44% tot 49%. Het intensievere bouwplan betekent een toenemende druk op de bodemkwaliteit.

Het areaal opengrondstuinbouw is de laatste twee jaar met bijna 3% toegenomen tot 93.500 ha. Daaraan hebben alle onderscheiden sectoren bijgedragen, met uitzondering van de boomkwekerij, die wat is gekrompen. Het glastuinbouwareaal is in 2017 - op basis van de voorlopige cijfers - opnieuw gedaald. Vanaf 2010 tot nu is het glasareaal met 1.300 ha (-13%) verminderd tot 9.000 ha, een krimp die binnen de sierteelt plaatsvond. De afgelopen jaren kenmerkt de glastuinbouw zich door een forse sanering (zie bijvoorbeeld ontwikkeling aantal bedrijven), schaalvergroting en een sterke verbetering van de inkomens.


Kies een sector
Contactpersoon
Martien Voskuilen
070 3358328
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page