Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Nutrienten
     
Nutrienten
Select an indicator
Fosfaatbodemoverschot per ha - Akkerbouw

Fosfaatoverschot niet eerder zo laag
12/20/2018

In alle grondsoortregio’s is het gemiddelde fosfaatoverschot op akkerbouwbedrijven binnen het domein van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid in de periode tot 2012 flink gedaald. Daarna schommelde het fosfaatoverschot iets. In 2017 komt het overschot gemiddeld over alle regio’s uit op 10 kg fosfaat per ha. De laagste waarde in de historie van het meetnet en 3 kg minder dan de eerdere ‘topjaren’ 2014 en 2015. De afname in 2017 is vooral het gevolg van een lagere aanvoer van fosfaatkunstmest.

In de Zandregio is het saldo van aanvoer en afvoer van fosfaat op akkerbouwbedrijven gemiddeld 4 kg fosfaat per ha. Dit is 90% minder dan het langjarig gemiddelde (1991-2017). In de Kleiregio is in 2017 het gemiddelde fosfaatoverschot 15 kg per ha, 57% minder dan gemiddeld over de periode 1991-2017. Belangrijkste oorzaak voor de trendmatige afname van fosfaatoverschotten is het sterk verminderde gebruik van fosfaatkunstmest. Daarnaast zorgen hogere gewasopbrengsten voor extra afvoer.



Fosfaataanvoer bestaat vooral uit organische mest
In de periode 2001-2017 daalde de gemiddelde fosfaataanvoer op akkerbouwbedrijven met circa 20%, vooral dankzij minder aanvoer van kunstmestfosfaat. In de Zand- en Lössregio nam ook het gebruik via organische mest af; in de Kleiregio laat de fosfaataanvoer via organisch mestgebruik een beperkte toename sinds 2001 zien. Het grootste deel van de fosfaataanvoer is afkomstig uit organische meststoffen. In de Zandregio en Lössregio nam het aandeel ‘organisch’ in de totale fosfaataanvoer steeds verder toe, tot meer dan 90% in 2017. In de Kleiregio steeg het aandeel naar bijna 80% in 2017, terwijl het aan het begin van deze eeuw nog geen 50% was. De rest van de fosfaataanvoer bestaat hoofdzakelijk uit fosfaatkunstmest. De aanvoer van fosfaat via veevoer, dieren en plantaardige producten is zeer gering.

De hoogste aanvoer vinden we in de Kleiregio. In 2017 gaat het om gemiddeld 66 kg fosfaat per ha, waarvan 12 kg in de vorm van kunstmest. Akkerbouwbedrijven in de Zandregio hebben in 2017 gemiddeld 58 kg fosfaat per ha aangevoerd. In de Lössregio is de gemiddelde aanvoer daar 3 kg fosfaat per ha onder uitgekomen en ligt door de jaren heen ook structureel op een lager niveau dan in de andere regio’s.


Fosfaatafvoer weer op niveau van langjarig gemiddelde
Op akkerbouwbedrijven wordt de fosfaatafvoer op akkerbouwbedrijven vrijwel volledig door de afvoer van plantaardige producten bepaald. Ten opzichte van 2016, een jaar met relatief lage gewasopbrengsten, is de afvoer van fosfaat via plantaardige producten in 2017 fors gestegen. In vergelijking met het meerjarig gemiddeldes blijkt 2017 wat betreft de fosfaatafvoer een redelijk, maar meer gemiddeld jaar. In de Zand- en Kleiregio lag deze zo’n 2% hoger dan het meerjarige gemiddelde voor de jaren 2012-2016. In de Lössregio bleef de afvoer in 2017 iets onder het meerjarige gemiddelde. De meeste akkerbouwgewassen gaven in 2017 vrij gemiddelde tonnages per ha te zien. Bij de suikerbieten, waarvan het aandeel in het bouwplan in alle regio’s in zowel 2016 als 2017 is toegenomen, was 2017 echter een topjaar met recordhoge opbrengsten.

Door de jaren heen realiseren de akkerbouwers in de Lössregio meestal de hoogste fosfaatafvoer per ha. In 2016 werd die koppositie overgenomen door de collega’s in de Zandregio, waar de gewasopbrengsten dat jaar minder daalden dan in de andere regio’s. In 2017 wordt voor de bedrijven in de Lössregio weer de hoogste fosfaatafvoer berekend, gemiddeld 57 kg fosfaat per ha. Dit is 3 kg meer dan de gemiddelde afvoer in de Zandregio en 6 kg meer dan in de Kleiregio.


Variatie in overschot neemt af in de Zand- en Kleiregio
In Zand- en Kleiregio is de spreiding in de fosfaatoverschotten in de meest recente jaren duidelijk kleiner dan aan het begin van de kijkperiode. Het verschil tussen de 10- en 90-procentwaarden is meer dan gehalveerd. In de Lössregio is de spreiding van alle regio’s het grootst in 2017. Deze vertoont, anders dan in die andere regio’s, geen duidelijke ontwikkeling in de tijd. Hierbij moet worden opgemerkt dat het aantal steekproefbedrijven waarop de gemiddelden zijn gebaseerd, in de Lössregio relatief klein is (variërend van 12 tot 20 bedrijven per jaar).





Kies een sector
Contactpersoon
Ton van Leeuwen
+31 703358215
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page