Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Nutrienten
     
Nutrienten
Select an indicator
Stikstofbedrijfsoverschot per ha - Akkerbouw

Ondanks droogte nauwelijks hoger stikstofbedrijfsoverschot in de Zandregio
6/4/2020

Op de meeste akkerbouwbedrijven waarop het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid is gericht, zijn in 2018 als gevolg van de droogte relatief hogere stikstofbedrijfsoverschotten te zien. Ten opzichte van de jaren 2013-2017 vielen de overschotten in de Klei- en Lössregio in 2018 gemiddeld respectievelijk 17 en 26% hoger uit. In de Zandregio is het stikstofbedrijfsoverschot in 2018 echter vergelijkbaar met het gemiddelde over de vijf voorgaande jaren.

In de Kleiregio kwam het stikstofbedrijfsoverschot gemiddeld uit op 122 kg stikstof per ha. De totale aanvoer was met 245 kg stikstof per ha vergelijkbaar met het gemiddelde van de voorgaande vijf jaar, maar de afvoer lag daar met 123 kg per ha bijna 10% onder. In de Zandregio komt de gemiddelde stikstofafvoer in 2018 uit op 117 kg per ha, dit is 25 kg ofwel 18% minder dan in 2013-2017. Het stikstofbedrijfsoverschot in de Zandregio viel in 2018 echter nauwelijks hoger uit (77 kg), omdat er gemiddeld genomen ook 23 kg per ha minder aanvoer was. In de Lössregio is het bedrijfsoverschot in 2018 vergelijkbaar met de Zandregio (75 kg), maar wel 26% hoger dan in de vijf voorgaande jaren. De 3% lagere aanvoer woog niet op tegen een 15% lagere afvoer. Bij akkerbouwbedrijven wordt de afvoer vrijwel geheel bepaald door plantaardige producten die in de open grond geteeld zijn.

De gemiddelden van en de variatie tussen bedrijven in het LMM zijn bij de akkerbouwbedrijven minder groot dan bij melkveebedrijven. In de Zandregio realiseerde 10% van de akkerbouwers in 2018 een stikstofbedrijfsoverschot kleiner dan 15 kg per ha terwijl aan de andere kant van de verdeling 10% van de bedrijven boven de 133 kg per ha uitkwam.

 

Minder aanvoer van stikstofkunstmest
Op akkerbouwbedrijven wordt stikstof hoofdzakelijk in de vorm van kunstmest en dierlijke mest aangevoerd. De aanvoer van stikstof via dieren, plantaardige producten en overige aanvoer is zeer beperkt. In de Kleiregio was de aanvoer in 2018 met gemiddeld 245 kg stikstof per ha het hoogste van alle regio’s en vergelijkbaar met de voorgaande vijf jaren. Wel werd er in 2018 per ha 13 kg minder stikstof aangevoerd via kunstmest. De aanvoer via organische meststoffen (dierlijk en niet-dierlijk) lag met 112 kg per ha juist 13 kg boven het gemiddelde in de periode 2013-2017. Ook in de Zandregio laat 2018 duidelijk minder stikstofaanvoer in de vorm van kunstmest zien (te weten: 56 kg, 33% minder dan het gemiddelde in de jaren 2013-2017). De aanvoer via organische meststoffen is met 132 kg per ha vergelijkbaar met de 5 voorgaande jaren. In de Lössregio liggen de niveaus waarop stikstof wordt aangevoerd, tussen de andere grondsoortregio’s in. Net als in de andere grondsoortregio’s, is er in 2018 duidelijk minder stikstof via kunstmest aankopen aangevoerd. Net als in de Kleiregio, hebben de bedrijven in de Lössregio in 2018 meer stikstof via organische meststoffen aangevoerd. Het gaat dan om een stijgende aanvoeren van zowel (rundvee)mest als van overige organische meststoffen zoals compost.


Afvoer en benutting van stikstof onder meerjarig gemiddelde
Op akkerbouwbedrijven wordt de afvoer van nutriënten hoofdzakelijk bepaald door fluctuaties in gewasopbrengsten en veranderingen in het bouwplan. Het jaar 2014 was een jaar met zeer goede oogsten, hoge afvoeren en in alle grondsoortregio’s lage stikstofoverschotten. De benutting van stikstof, die de afvoer van het bedrijf als percentage van de aanvoer op het bedrijf in een bepaald jaar weergeeft, was in 2014 relatief hoog. Het jaar 2018 wordt daarentegen gekenmerkt door relatief lage afvoeren door tegenvallende gewasopbrengsten en een daarmee ook een relatief slechte stikstofbenutting. In de Kleiregio was de gemiddelde benutting 50% met een aanvoer per ha van 245 kg stikstof en een afvoer van 123 kg stikstof per ha. In de periode 2013-2017 lag de gemiddelde stikstofbenutting in de Kleiregio op 56%. In de Zandregio werd in 2013-2017 gemiddeld 65% van de aangevoerde stikstof afgevoerd. In 2018 is dit 60%. De akkerbouwers in de Lössregio realiseerden in 2018 een stikstofbenutting van 62%. Dit is de hoogste benutting van de drie grondsoortregio’s, maar wel negen procentpunten lager dan het gemiddelde voor de vijf voorgaande jaren.

Bij het berekenen van de stikstofbenutting in een bepaald jaar wordt niet alleen gerekend met de stikstof die dat jaar op een bedrijf is aan- en afgevoerd. Ook de mutaties in de stikstof die in bedrijfsvoorraden is vastgelegd, tellen mee. Als de eindvoorraad van een aanvoerproduct zoals meststoffen, uitgedrukt in stikstof, hoger is dan de beginvoorraad, wordt de mutatie als een aanvoer meegerekend. Anderzijds telt een toename in de voorraad van nog af te leveren bewaarproducten als afvoer mee.



Kies een sector
Contactpersoon
Ton van Leeuwen
+31 703358215
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page