Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Prijzen
     
Prijzen
Select an indicator
Jaarprijzen per sector - Land- en tuinbouw

Prijsbeeld land- en tuinbouwproducten 2019-2020 zeer divers door corona
12/17/2020

Het gemiddelde prijsniveau (af boerderij) van land- en tuinbouwproducten verschilt sterk tussen 2019 en 2020. Dit hangt normaal gesproken samen met verschillen tussen jaren in productieomstandigheden en internationale marktontwikkelingen; in 2020 komen daar de effecten van de coronapandemie bij. In de veehouderij liggen voor alle belangrijke producten de gemiddelde prijzen op een lager niveau dan in 2019, eieren met een gelijk prijsniveau uitgezonderd. In de vollegrondsteelten is het prijsbeeld wisselend met enerzijds fors lagere prijzen voor consumptieaardappelen en anderzijds flink betere prijzen voor uien en appels. In de teelt onder glas wordt voor de belangrijkste bloemen en planten een gemiddeld hogere prijs ontvangen. Bij glasgroente is het beeld wisselend: paprikaprijzen in de plus en tomatenprijzen in de min. Prijsontwikkelingen zijn naast mutaties in fysieke productie doorslaggevend voor de inkomensontwikkeling van de land- en tuinbouwbedrijven.


Veehouderij
De zuivelnoteringen over 2020 ontwikkelen zich mede door corona divers. De boter- en volle melkpoederprijs liggen lager dan het gemiddelde van 2019 en de kaasprijs hoger. De gemiddelde melkprijs voor gangbare melk zal in 2020 met bijna 4% afnemen en naar verwachting uitkomen op 37 euro per 100 kilogram inclusief nabetaling en toeslagen. De verwachting voor 2020 is dat de melkproductie in Nederland met 1,3% zal stijgen. De prijzen voor nuchtere stierkalveren zijn in 2020 wederom met een kwart gedaald. De krachtvoerprijs is gemiddeld met 1% gestegen. De biologische melkprijs inclusief nabetaling (niet in de figuur opgenomen) is in 2020 geraamd op 49,50 euro per 100 kilogram; een daling van 1,5% ten opzichte van vorig jaar door een groter aanbod van melk.

Voor de wereldwijde varkensmarkt is 2020 een turbulent jaar met uitersten geworden. Begin dit jaar waren de prijzen van vleesvarkens en biggen erg hoog, maar dat veranderde snel door de uitbraken van corona in het voorjaar en handelsbelemmeringen door uitbraak van Afrikaanse varkenspest in Duitsland. De prijsdaling begon in maart en gedurende het jaar zijn zowel de prijzen van vleesvarkens als biggen verder afgebrokkeld naar een laag niveau aan het eind van het jaar. De gemiddelde prijsdaling ten opzichte van vorig jaar is 8% voor vleesvarkens en 12% voor biggen. De biggenprijzen bedragen momenteel 24 euro per big en zijn de laatste vijf jaar niet zo laag geweest. Gemiddeld zijn de prijzen van vleesvarkensvoer 1% lager dan in 2019, met een stijgende trend aan het eind van het jaar door gestegen grondstofprijzen.

In de leghennenhouderij is de gemiddelde eierprijs ten opzichte van 2019 onveranderd maar zijn er in 2020 wel grote verschillen tussen de verschillende segmenten (houderijsystemen). De eiermarkt is in 2020 sterk beïnvloed door de uitbraak van corona en de maatregelen om die ziekte te bestrijden. De marktprijzen van scharreleieren en kooieieren zijn gedaald in 2020 vanwege lagere afzet aan horeca en foodservice. Daar staan hogere prijzen tegenover van vrije uitloop, Beter Leven keurmerk en biologische eieren vanwege grotere vraag in de supermarkten. De voerprijzen zijn op jaarbasis 1% gestegen, vooral door de stijging in het vierde kwartaal. Vleeskuikenhouders zien de opbrengstprijzen door de coronacrisis met gemiddeld bijna 4% dalen. Vooral de afzet van reguliere kuikens (een kleine 70% van de productie) wordt flink geraakt door de tijdelijke sluitingen van foodservicebedrijven in binnen- en buitenland. De prijzen van langzaam groeiende kuikens (Beter Leven keurmerk en concepten) met afzet in de supermarkten zijn op peil gebleven.
 
Teelt in de open grond
In de akkerbouw is de prijsvorming van diverse producten nog volop gaande, omdat het afzetseizoen doorloopt tot ongeveer mei 2021. Volgens de CBS-oogstraming ligt de Nederlandse productie van consumptieaardappelen in 2020 ongeveer op hetzelfde niveau als in 2019. Het geoogste areaal nam met een kleine 1.000 ha af in vergelijking met het jaar ervoor, maar de productie per hectare was iets hoger. Het verkoopseizoen 2019/2020 eindigde met zeer lage prijzen voor vrije consumptieaardappelen, vooral het gevolg van het wegvallen van fritesafzet naar de horeca en van exportmogelijkheden door de coronamaatregelen. Het afzetseizoen 2020/2021 begint ook met lage prijzen voor vrije aardappelen (-30%). De fritesafzet is nog steeds lager dan onder normale omstandigheden verwacht mag worden. Door de moeizame afzet van fritesaardappelen is de inschatting dat het areaal fritesaardappelen in 2021 zal afnemen. Dit heeft gevolgen voor de vraag naar pootaardappelen. De verwachting is daardoor dat het prijsniveau van pootaardappelen van oogstjaar 2020 lager zal uitpakken dan van 2019.

De verwachte hoge prestatieprijs van zetmeelaardappelen leidt tot licht hogere opbrengsten voor oogstjaar 2020. Voor uien wordt voor oogstjaar 2020 een prijsstijging van +35% geraamd ten opzichte van 2019. Een kleiner areaal met lagere productie per hectare zorgt in combinatie met een forse vraag voor deze prijsstijging. Door de coronacrisis nam de vraag naar suikerhoudende voedingsmiddelen af. Dit heeft een negatief effect op de prijs die Cosun Beet Company kan realiseren. Normaal wordt er op de basisprijs voor quotumbieten een plus gerealiseerd onder andere doordat een positief resultaat van Aviko deels wordt uitgekeerd aan de Cosun-leden, de suikerbietentelers in Nederland. Door de slechte marktomstandigheden in de aardappelsector zit die plus er dit jaar niet of nauwelijks in. Er wordt daarom een 5% lagere financiële opbrengst per hectare geraamd dan voor oogst 2019. De vraag naar granen op de wereldmarkt is groot, terwijl de productie door droogte in diverse grote graanproducerende landen achterblijft. Dit zorgt ervoor dat de prijs voor tarwe, oogst 2020, 8% hoger wordt geraamd dan in 2019. Ook voor andere graansoorten wordt een hogere prijs betaald. Dat is bijvoorbeeld het geval voor gerst, wat een opsteker is bij een gedaalde afzet van brouwgerst. Dit laatste houdt verband met een afgenomen bierconsumptie door de coronacrisis.

In 2019 was de oogst van de witlofwortelen in Nederland, België en Frankrijk door de hete zomer en de natte oogstomstandigheden matig qua hoeveelheid en kwaliteit. Dit had ook zijn weerslag op de witloftrek in 2020 met een zeker na de zomer steeds krapper aanbod, dat ook met de oogst van de nieuwe witlofwortelen nog niet overhoudt. Dit heeft geleid tot een lagere kg-opbrengst van de witlofkroppen in vergelijking met het voorgaande seizoen, maar wel tegen een fors hogere middenprijs (+25%) door de grote vraag van de consument.

Door de coronacrisis steeg de verkoop van hardfruit, mensen gingen gezonder eten waaronder meer fruit. Daardoor eindigde het afzetseizoen 2019-2020 met behoorlijk hoge prijzen voor appels en peren. Omdat de voorraden aan het begin van het nieuwe seizoen 2020-2021 op waren, bleef het prijsniveau voor zowel appels (+30%) als peren (+2%) gunstig.

De voorverkoop van bloembollen voor het komende broeierijseizoen 2020/2021 was door de gevolgen van de coronacrisis enigszins afwachtend. Dankzij de gematigde oogst zijn geen grote overschotten in de markt ontstaan en lijken de bollenprijzen (-5%) ten opzichte van vorig seizoen redelijk op peil te zijn gebleven.  
 
Zie voor de raming van de prijsveranderingen per product de bovenstaande figuur bij de keuze teelt in de open grond.
 
Teelt onder glas
In de glasgroenteteelt is de prijs van tomaten lager dan in 2019 (-12%). Het afzetseizoen 2020 was voor de losse tomaten vanaf het begin al problematisch. Door concurrentie van Spaanse en Marokkaanse tomaten bleef de prijs direct aan het begin van het seizoen achter op vorig jaar. Toen de coronacrisis uitbrak viel de foodservice- en de horecaverkoop stil. Voor paprikatelers is 2020 goed verlopen. Door een gemakkelijke overgang van het Spaanse seizoen naar het Nederlandse zijn de prijzen direct aan het begin van het seizoen goed geweest. Vooral groene, gele en oranje paprika’s hebben prima prijzen behaald. Bij de rode paprika bleef de prijsstijging beperkt. Door de coronacrisis waren de verre bestemmingen veel moeilijker bereikbaar. Dit is gecompenseerd door meer binnenlandse consumptie en meer afzet in de buurlanden. Per saldo is, rekening houdend met de verschillende ontwikkelingen bij de diverse kleuren, in deze raming uitgegaan van een prijstoename van 8%. Mede door de coronacrisis en het uitvallen van de horeca en foodservice schommelde de vraag naar komkommers sterk. Na moeilijke maanden in juli en augustus, werd daarna de achterstand deels ingehaald. Daarom is het komkommerjaar als redelijk te karakteriseren en is geraamd met een prijs die bijna gelijk is aan 2019.

In de sierteelt variëren de prijzen van snijbloemen ten opzichte van vorige jaar van +10% voor rozen tot -5% voor fresia’s (zie figuur). Als gevolg van de coronacrisis liggen de verkochte aantallen door vraaguitval een stuk lager dan normaal. Na het opheffen van lockdownmaatregelen in het voorjaar was er veel vraag naar bloemen en een geringer aanbod met voor de meeste snijbloemen, wat tot betere prijsvorming leidde. De qua omzet belangrijkste snijbloem chrysant heeft, net als de meeste snijbloemen, vanaf juni tot oktober een zeer goede prijsvorming gehad. In oktober kwam er echter de klad in en ging de prijs onderuit, als gevolg van stagnerende export naar het VK en Rusland. Voor 2020 wordt uitgegaan van een prijsstijging van 6%.

De prijsvorming van perkplanten is in 2020 met +18% gemiddeld veel beter geweest dan in 2019, bij een 10% lagere aanvoer. Op het oog heeft de omzet van perkplanten dus weinig hinder ondervonden van de coronacrisis, gezien de hoge gemiddelde omzet in 2020. Maar in de tweede helft van maart en de eerste helft van april is de markt compleet ingestort. Daarna volgde een zeer krachtig herstel en daarmee werd per saldo toch een positieve bijdrage geleverd aan de totale omzet aan pot- en perkplanten. Binnen het segment kamerplanten is Phalaenopsis met een omzetaandeel van bijna 25% de belangrijkste potplant. Na een zorgelijke periode met lage prijzen zijn de prijzen in 2020 ten opzichte van 2019 met +7% hersteld, bij een daarentegen met -11% duidelijk lager verkoopvolume. De lagere verkochte aantallen van Phalaenopsis zijn terug te voeren op een kleiner areaal en minder aanvoer in de periode van de eerste coronagolf.

De absolute prijzen en de prijsontwikkeling kunnen overigens, zowel bij groenten als bij sierteeltproducten, binnen producten of tussen bedrijven zeer divers zijn, onder andere afhankelijk van de kwaliteit van de producten, de mate van verwerking (sorteren, wassen, inpakken) op het eigen bedrijf en het al dan niet werken met contracten. Aan de kostenkant hebben de glastuinders in 2020 te maken met een lagere inkoopprijs van aardgas en elektriciteit.
Bij de presentatie van de resultaten op andere delen van deze website wordt ingezoomd op onder andere bloemen-, planten- en glasgroentebedrijven. Die laatstgenoemde groep is samengesteld uit bedrijven die veelal afhankelijk zijn van één gewas. In die groep zitten dus tomaten-, komkommer- en paprikatelers die allen met een verschillende prijsmutatie van hun producten worden geconfronteerd. Zie daarvoor ook de bovenstaande figuur, met de keuze teelt onder glas.







Kies een sector
Contactpersoon
Harold van der Meulen
0317-484436
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page