Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Prijzen
     
Prijzen
Select an indicator
Jaarprijzen per sector - Land- en tuinbouw

Prijsontwikkeling 2017-2018 zeer divers, mede door de droogte
12/18/2018

De prijsontwikkeling (af boerderij) van land- en tuinbouwproducten tussen 2017 en 2018 loopt zeer uiteen en hangt samen met productieomstandigheden en internationale marktvraagontwikkelingen. Als gevolg van de droogte deze zomer springen de prijsstijgingen van akkerbouwproducten, zoals tarwe (+28%), consumptieaardappelen (+50%) en uien (+110%) in het oog. In de veehouderij zijn er bijna over de hele linie lagere prijzen uiteenlopend van -5% voor eieren en melk tot -30% voor biggen. Bij de glastuinbouw vallen de tomatenprijzen (-11%) fors lager uit dan in 2017 en die van chrysant (+8%) en met name komkommer (+37%) juist hoger. Verder is er sprake van een flinke prijsdaling bij appels (-28%) en peren (-16%) in het oog. Aan de kostenkant zijn in 2018 de inkoopprijzen van aardgas en elektriciteit en de krachtvoerprijzen beduidend gestegen. Deze prijsontwikkelingen zijn doorslaggevend voor de inkomensontwikkeling van de land- en tuinbouwbedrijven. De effecten, positief of negatief, van de prijsmutaties lopen voor bedrijven flink uiteen: niet alleen verschillen de effecten tussen de sectoren, maar de invloed van een procent prijswijziging op het inkomen is gemiddeld ook groter op de grootschalige bedrijven.




Veehouderij
De melkprijs voor gangbare melk is in 2018 met 5,5% gedaald bij een hogere melkproductie (+3%) ten opzichte van vorig jaar. De melkprijsdaling die december 2017 begon, kwam in juni 2018 tot stilstand. Daarna herstelde de prijs zich maar bleef (op 1 maand na) stelselmatig onder het niveau van 2017, wat overigens een heel goed jaar was. De gemiddelde melkprijs voor 2018 wordt hierdoor lager geraamd en zal ongeveer 38 euro per 100 kilogram inclusief nabetaling bedragen. Dit is nog altijd een bovengemiddelde prijs gezien in langetermijnperspectief. De biologische melkprijs (niet in de figuur opgenomen) is in 2018 met ruim 2% gedaald ten opzichte van vorig jaar door een groter aanbod van melk.

In de varkenshouderij is de prijsontwikkeling sterk negatief. De biggen- en vleesvarkensprijzen dalen in 2018 met respectievelijk 30% en 12%. Na twee gunstige jaren zijn de biggenprijzen sterk gedaald. De binnenlandse vraag naar biggen en de export naar Duitsland kwam vooral in het tweede halfjaar onder druk. De prijsdaling van varkensvlees is vooral het gevolg van het grotere aanbod in de EU, in combinatie met een moeizamere export naar China.

In de leghennenhouderij daalt de vrije marktprijs voor scharreleieren met gemiddeld 5% door een grotere productie van eieren. Dat is het gevolg van een herstel van de productiedaling na de fipronilaffaire in 2017. Vleeskuikenhouders zien de opbrengstprijzen met gemiddeld 4% stijgen doordat vraag en aanbod goed op elkaar aansloten. Dit kwam mede doordat er in de EU minder pluimveevlees werd geïmporteerd.

Teelt in de open grond
In de akkerbouw is de prijsvorming van diverse producten nog volop gaande, omdat het afzetseizoen doorloopt tot ongeveer mei 2019. Daarbij zijn de gevolgen van de warme, droge zomer goed merkbaar in de prijsvorming. De door de droogte veroorzaakte lage productie van de meeste akkerbouwgewassen zorgt voor hoge prijzen op de vrije markt. De landelijke productie van consumptieaardappelen ligt ongeveer 25% lager dan in het oogstjaar 2017. Dit resulteert in hoge prijzen (+50%) voor aardappelen op de vrije markt. Kwalitatief goede grove uien zijn schaars, waardoor de prijs hoog ligt. Veel uien blijven achter qua maat en zijn als gevolg van trips van mindere kwaliteit. Gemiddeld wordt voor oogstjaar 2018 een prijs geraamd die meer dan het dubbele is van de prijs die in 2017 werd gerealiseerd. Een kleiner Europees graanareaal in combinatie met sterke daling van de kg-opbrengst zorgde voor een laag graanaanbod in 2018. De graanprijzen konden daardoor stijgen tot ruim boven het niveau van de afgelopen jaren (+28%). In 2017 werd er in Nederland erg veel suiker geproduceerd door een combinatie van areaaluitbreiding als gevolg van de afschaffing van het suikerquotum en goede suikergehaltes. Door het, eveneens, grote aanbod uit andere EU-landen en bijvoorbeeld India nam de wereldsuikervoorraad toe. Deze hoge voorraden werkten door in de prijs van dit jaar met een sterke prijsdaling op de wereldmarkt tot gevolg. Voor 2018 is daarom een 20% lagere bietenprijs geraamd dan in 2017.

Fruitbedrijven hebben te maken met fors lagere prijzen van appels en peren als gevolg van een hoger fruitaanbod in Nederland en op de Europese markt; dit ten opzichte van de door vorstschade tegenvallende oogst in 2017 met bijbehorende hogere prijzen.
 
Zie voor de raming van de prijsveranderingen per product de bovenstaande figuur bij de keuze teelt in de open grond.
 
Teelt onder glas
In de glasgroenteteelt is de prijs van komkommer (+37%) fors hoger dan in 2017 door een goede binnenlandse consumentenvraag tijdens de warme zomer en areaaldaling in Nederland en Spanje. Dit is een herstel ten opzichte van 2017, toen de prijs van komkommers nog met 20% was gedaald. De prijs van tomaten daalt in 2018 met gemiddeld 11% na een goed 2017. In de zomermaanden blijven de prijzen mede door areaaluitbreiding en kwaliteitsproblemen door de hitte duidelijk achter. In de sierteelt variëren de prijzen ten opzichte van vorige jaar, van +8% voor chrysant tot -4% bij fresia (figuur). Binnen het segment kamerplanten kent Phalaenopsis in 2018 een moeilijk jaar. De trend van lagere prijzen werd eind 2017 al ingezet en is te wijten aan toegenomen productie in de loop der jaren . Deze productietoename is ontstaan door uitbreiding van het areaal en meer teelten per jaar gekoppeld aan een kleinere potmaat.
De absolute prijzen en de prijsontwikkeling kunnen overigens, zowel bij de groenten als bij de sierteeltproducten, binnen producten of tussen bedrijven ook zeer divers zijn, onder andere afhankelijk van kwaliteit van de producten, de mate van verwerking (sorteren, wassen, inpakken) op het eigen bedrijf en het al dan niet werken met contracten. Aan de kostenkant hebben de glastuinders te maken met een hogere inkoopprijs van aardgas en elektriciteit die in de dubbelcijfers loopt. De prijs voor de verkoop van elektriciteit is sterker gestegen dan de prijs voor de inkoop van aardgas. Hiermee is de zogenaamde spark spread voor de warmtekrachtinstallatie verbeterd en neemt in 2018 de gemiddelde verkoop van elektriciteit per m2 toe.
 
Bij de presentatie van de resultaten op andere delen van deze website wordt ingezoomd op onder andere bloemen-, planten- en glasgroentebedrijven. Die laatstgenoemde groep is samengesteld uit bedrijven die veelal afhankelijk zijn van één gewas. In die groep zitten dus tomaten-, komkommer- en paprikatelers die allen met een verschillende prijsmutatie van hun producten worden geconfronteerd. Zie daarvoor ook de bovenstaande figuur, met de keuze teelt onder glas.





Kies een sector
Contactpersoon
Harold van der Meulen
0317-484436
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page