Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Prijzen
     
Prijzen
Select an indicator
Jaarprijzen per sector - Land- en tuinbouw

Prijsbeeld 2018-2019 zeer divers
12/16/2019

Het gemiddelde prijsniveau (af boerderij) van land- en tuinbouwproducten loopt tussen 2018 en 2019 zeer uiteen. Dit hangt samen met productieomstandigheden en internationale marktontwikkelingen. Na de droge en warme zomer van 2018 met hoge prijzen voor akkerbouwproducten tot gevolg, ligt voor het oogstjaar 2019 de productie voor de meeste akkerbouwgewassen op een hoger niveau, namelijk rond het meerjaarsgemiddelde. De prijzen liggen op een lager niveau voor uien (-63%), consumptieaardappelen (-38%) en tarwe (-17%). In de veehouderij zijn er fors hogere prijzen voor biggen (+37%) en vleesvarkens (+22%) door wereldwijde, maar vooral in Oost-Azië op grote schaal Afrikaanse varkenspest is uitgebroken. Melk, eieren en vleeskuikenvlees dalen in prijs. Bij de glastuinbouw vallen de prijzen van tomaten (+12%) en paprika (+10%) hoger uit dan in 2018 en die van perkplanten (-5%) en met name komkommer (-14%) juist lager. Voor komkommers was dat geen verrassing gezien het hoge prijspeil van afgelopen jaar. Verder is er een prijsstijging bij appels (+5%) en peren (+10%) als gevolg van een lagere Europese productie. Aan de kostenkant zijn in 2019 voor de glastuinbouw de inkoopprijzen van aardgas gedaald. Deze prijsontwikkelingen zijn doorslaggevend voor de inkomensontwikkeling van de land- en tuinbouwbedrijven.


Veehouderij
De melkprijs voor gangbare melk is in 2019 ten opzichte van vorig jaar met 1% gedaald bij een hogere melkproductie (+2,5%). Vanaf eind 2018 tot augustus 2019 daalde de melkprijs gestaag om vervolgens iets aan te trekken. De gemiddelde melkprijs voor 2019 verandert per saldo niet veel en zal naar verwachting uitkomen op 37,40 euro per 100 kilogram inclusief nabetaling. De prijzen voor nuchtere stierkalveren zijn in 2019 fors gedaald (-35%), nadat ze in de twee voorgaande jaren flink waren gestegen. De biologische melkprijs (niet in de figuur opgenomen) is in 2019 met 2% gedaald ten opzichte van vorig jaar door een groter aanbod van melk.

In de varkenshouderij is de prijsontwikkeling na een zwak 2018 sterk positief. De biggen- en vleesvarkensprijzen stijgen in 2019 met respectievelijk 37% en 22%. De opbrengstprijs van vleesvarkens ligt vanaf april aanzienlijk boven het niveau van vorig jaar doordat in China sinds vorig jaar op grote schaal Afrikaanse varkenspest is uitgebroken. Daardoor is de Chinese productie fors gedaald en moet meer varkensvlees uit het buitenland worden gehaald, met hogere prijzen als gevolg.

In de leghennenhouderij daalt de vrije marktprijs voor scharreleieren met gemiddeld 8% door een grotere productie van eieren. Dat is het gevolg van een herstel na de productiedaling door de Fipronilaffaire in 2017 waardoor vooral in het eerste kwartaal van 2019 het prijsniveau van eieren veel lager was. Vleeskuikenhouders zien de opbrengstprijzen met gemiddeld 4% dalen. Volgens een raming van de EU zal in 2019 de totale pluimveevleesproductie in de EU verder groeien. Vooral in Polen neemt de productie verder toe, maar ook in Frankrijk en Spanje wordt een groter aanbod verwacht. 
 
Teelt in de open grond
In de akkerbouw is de prijsvorming van diverse producten nog volop gaande, omdat het afzetseizoen doorloopt tot ongeveer mei 2020. Volgens de CBS-oogstraming ligt de productie van consumptieaardappelen bijna een kwart hoger dan in 2018. Dit heeft gevolgen voor het prijsniveau van de vrije aardappelen. Door de kleine oogst in 2018 schoot de prijs omhoog, maar deze zal als gevolg van de herstelde productie in 2019 met bijna 40% zakken. De productie van zetmeelaardappelen per hectare nam in 2019 toe, maar het zetmeelgehalte van de aardappelen bleef wel achter op 2018. Voor de zetmeelaardappelen is een bijna 10% lagere prijs geraamd, nadat Avebe in 2018/2019 een record prestatieprijs heeft gerealiseerd. De uienproductie wordt door het CBS 65% hoger geraamd dan in 2018. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door een uitbreiding van het areaal maar vooral door een hogere productie per hectare. In 2018 had de uienoogst zwaar te leiden onder de droogte. Door de productiestijging daalt de uienprijs sterk: naar verwachting met ruim 60%. De graanprijzen worden op een lager niveau geraamd dan voor oogstjaar 2018. Door een hoge wereldwijde productie is er sprake van prijsdruk (tarwe: -17%). De wereldmarktprijs voor suiker herstelde zich in 2019 licht. Dit was het gevolg van een lagere suikerproductie dan in het seizoen 2018-2019. Vooral in India en Brazilië nam de suikerproductie af. In de EU werd iets meer suiker geproduceerd. Er wordt een prijsstijging geraamd van 5% ten opzichte van oogstjaar 2018.

Door een lage Europese productie van appels en peren is er ruimte op de markt voor Nederlands hardfruit. De appelprijs voor het afzetseizoen 2019 – 2020 wordt 5% hoger geraamd dan een jaar eerder. Voor peren wordt een 10% hogere prijs geraamd.
 
Zie voor de raming van de prijsveranderingen per product de bovenstaande figuur bij de keuze teelt in de open grond.
 
Teelt onder glas
In de glasgroenteteelt is de prijs van tomaten (+12%) hoger dan in 2018 door een goede binnenlandse consumentenvraag tijdens de zomer en geen areaaluitbreiding in Spanje. In deze periode valt ook juist de piek in de Nederlandse productie waardoor het verschil met vorig jaar hier nadrukkelijk gemaakt is. Voor paprikatelers is het sterk afhankelijk van de kleur die geteeld is, of men met een tevreden gevoel terugkijkt op 2019. Voor de groene paprikatelers zal dat minder rooskleurig zijn dan voor de rode- of gele paprikatelers. Met name de prijsvorming van groene paprika’s was namelijk wat minder dan vorig jaar (-2%). De prijzen voor rood en geel waren een stuk beter dan in 2018 (+10%). Na een voor de komkommerteelt zeer goed verlopen 2018 zal niemand zich verwonderen dat over het jaar 2019 de opbrengsten van komkommer lager zouden uitkomen. Mede dankzij twee korte hittegolven deze zomer, waardoor de vraag toenam, hebben komkommertelers toch een zeer acceptabel teeltseizoen gehad. In de sierteelt variëren de prijzen ten opzichte van vorige jaar van +10% voor fresia tot -5% bij perkplanten (zie figuur). De weersomstandigheden in het voorjaar zijn in hoge mate bepalend voor hoe het afzetseizoen van perkplanten verloopt. Het voorjaar van 2019 verliep wisselvallig en dat was niet gunstig voor de perkplantenafzet. Dat gold met name voor de daghandel. Binnen het segment kamerplanten kent Phalaenopsis in 2019 wederom een moeilijk jaar voor met name het retail segment met kwalitatief lichtere planten. In 2019 zijn de verkopen van veel snijbloemen in de eerste vijf maanden relatief goed geweest. Daarmee is enige buffer opgebouwd voor de zomerperiode en die bleek ook nodig om gemiddeld op een acceptabel niveau uit te komen. Na half augustus is de markt weer goed hersteld. Dit heeft voor een groot aantal gewassen binnen de snijbloementeelt geresulteerd in een goede prijsvorming bij een kleiner aanbod.

De absolute prijzen en de prijsontwikkeling kunnen overigens, zowel bij de groenten als bij de sierteeltproducten, binnen producten of tussen bedrijven zeer divers zijn, onder andere afhankelijk van kwaliteit van de producten, de mate van verwerking (sorteren, wassen, inpakken) op het eigen bedrijf en het al dan niet werken met contracten. Aan de kostenkant hebben de glastuinders te maken met een lagere inkoopprijs van aardgas. De prijs voor de verkoop van elektriciteit daalde ook maar de prijs van aardgas daalde sterker. Hiermee is de zogenaamde spark spread (verkoopcondities) voor de warmtekrachtinstallatie verbeterd en neemt in 2019 de gemiddelde verkoop van elektriciteit per bedrijf licht toe.
 
Bij de presentatie van de resultaten op andere delen van deze website wordt ingezoomd op onder andere bloemen-, planten- en glasgroentebedrijven. Die laatstgenoemde groep is samengesteld uit bedrijven die veelal afhankelijk zijn van één gewas. In die groep zitten dus tomaten-, komkommer- en paprikatelers die allen met een verschillende prijsmutatie van hun producten worden geconfronteerd. Zie daarvoor ook de bovenstaande figuur, met de keuze teelt onder glas.





Kies een sector
Contactpersoon
Harold van der Meulen
0317-484436
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page