Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

     
Liquiditeitsmonitor
Kies een thema
Economie

Liquiditeitsmonitor - Varkenshouderij

Liquiditeitspositie varkensbedrijven heeft de top achter de rug
7/29/2020
De rekening-courantpositie van varkensbedrijven is in het tweede kwartaal van 2020 ruim 30.000 euro lager dan in het eerste kwartaal, en kwam eind juni uit op 134.000 euro. Dat is minder dan het hoogste niveau in maart, maar ligt wel bijna 100.000 euro hoger dan juni vorig jaar toen de gemiddelde stand 35.000 euro was. Begin 2019 was de stand rekening-courantpositie nog negatief na ruim een jaar met lage opbrengstprijzen en meer uitgaven dan ontvangsten. Vanaf april 2019 ging de rekening-courantpositie vrijwel elke maand verder omhoog dankzij de fors gestegen opbrengstprijzen. Zowel de prijzen van biggen als van vleesvarkens stegen vanaf april vorig jaar door een grotere vraag naar varkensvlees, vooral uit China. Daar is de varkensstapel vorig jaar naar schatting gehalveerd door de Afrikaanse varkenspest, waardoor steeds meer varkensvlees en -producten naar China gaan. Maar ook andere Oost-Aziatische landen hebben te kampen met de uitbraken van Afrikaanse varkenspest en hebben daardoor een grotere importbehoefte. Vooral vanaf augustus vorig jaar kwamen de prijzen op de varkensmarkt in een hogere versnelling. De vleesvarkensprijzen piekten in december en de biggenprijzen bereikten hun hoogste niveau in maart van dit jaar. Door de gunstige prijsontwikkelingen is de rekening-courantpositie vanaf april vorig jaar steeds verder gestegen naar de top van 167.000 euro in maart dit jaar.

Prijzen lager door coronacrisis
Die opmars van prijzen is in april abrupt gestopt door de coronacrisis. De wereldwijde uitbraak en snelle verspreiding van Covid-19 heeft geleid tot forse prijsdalingen. Ook heeft China de grenzen gesloten voor diverse slachterijen in Nederland, Duitsland en Denemarken vanwege besmettingen van medewerkers. Varkensprijzen in Nederland zijn door dit alles sinds begin maart met een derde gedaald met grote invloed op de liquiditeitspositie. De uitgaven waren daardoor in het tweede kwartaal van dit jaar lager dan voorgaand jaar, vooral door lagere aankoopkosten van biggen op vleesvarkensbedrijven. De voerkosten zijn in het tweede kwartaal iets lager dan in hetzelfde kwartaal van 2019. Wel zijn de voerkosten in de afgelopen maanden iets opgelopen door hogere prijzen van veevoergrondstoffen op de wereldmarkt. De coronacrisis zorgde voor een tijdelijke verstoring van de wereldhandel en de marktprijzen van veevoergrondstoffen. Maar de handel in veevoergrondstoffen is snel weer genormaliseerd met licht oplopende prijzen van granen en iets lagere prijzen van eiwitrijke grondstoffen. De betaalde mestkosten zijn in het tweede kwartaal lager dan vorig jaar dankzij gunstige weersomstandigheden bij het uitrijden.

Lagere aflossingen
Vooral in mei en juni zijn minder leningen opgenomen voor investeringen. In maart werd voor veel bedrijven de aflossingen uitgesteld. Een groot deel van de bedrijven heeft de uitgestelde aflossingen in april alsnog afgelost, waardoor in april dubbel zo veel werd afgeschreven van de rekening-courant. Een beperkt deel van de bedrijven gebruikt de mogelijkheid om voor een langere periode aflossingen en rentebetalingen uit te stellen. In mei en juni lagen de bedragen voor aflossingen iets onder het gemiddelde niveau van 2019. De betalingen aan de Belastingdienst zijn sinds januari al een stuk lager dan voorgaand jaar.

De liquiditeitspositie van zeugenbedrijven is in het tweede kwartaal nog iets verbeterd, vooral dankzij de hoge biggenprijzen in april waardoor nog veel kasstroom werd binnengehaald, deels nog van de voorgaande maand. Vergeleken met juni vorig jaar is de liquiditeitspositie bijna met 140.000 euro verbeterd dankzij de fors hogere opbrengsten. Wel liggen de biggenprijzen in mei en juni gemiddeld 9 euro onder het niveau van vorig jaar. Daarmee is de top van rekening-courantpositie voorlopig achter de rug. Vanaf april heeft de biggenhandel veel last van de onzekerheid door de coronacrisis. Dat geldt vooral voor de exporten naar Zuid- en Oost-Europa. De binnenlandse afzet staat ook onder druk want de animo om biggen te bestellen neemt sterk af door de moeizame afzet van vlees(varkens). Zolang er overschot op de varkensmarkt is, zal er ook grote druk op de biggenprijs blijven.
De rekening-courantpositie van vleesvarkenshouders is in het tweede kwartaal van 2020 gedaald. Ultimo juni was de stand 126.000 euro. Dat is een daling van 39.000 euro ten opzichte van eind maart, maar nog wel ruim 62.000 euro hoger dan juni vorig jaar. De daling in het tweede kwartaal is vooral veroorzaakt door lagere verkoopprijzen voor vleesvarkens in mei en juni. Daarmee ligt de opbrengstprijs van juni 11% onder het niveau van juni vorig jaar en slechts 2 cent per kg boven het tienjarig gemiddelde. Ook de biggenprijzen daalden fors, maar dat gaf onvoldoende compensatie om een daling van de rekening-courant te voorkomen.

Fluctuaties in de varkenssector zijn vooral duidelijk zichtbaar in de zeugenhouderij omdat voor vleesvarkensbedrijven de schommelingen vaak verzacht worden door meebewegende biggenprijzen. De derde groep ‘gesloten varkensbedrijven’, met zowel zeugen als vleesvarkens, heeft ook te maken met grote schommelingen in de liquiditeitspositie omdat die bedrijven vooral afhankelijk zijn van de verkoopprijzen van vleesvarkens die op dezelfde bedrijven eerst als biggen zijn geproduceerd en opgefokt. Deze groep heeft in het tweede kwartaal de grootste liquiditeitsdaling voor de kiezen gekregen, mede door de grote bedrijfsomvang.

Bijschrijvingen op rekening-courant in mei gedaald
Onderstaande figuren geven de totale bij- en afschrijvingen per maand op de rekening-courant weer vanaf 2019. In de periode november 2019 tot april 2020 zijn de cumulatieve bijschrijvingen duidelijk hoger geweest, vooral door hogere opbrengsten van vleesvarkens en biggen. In dezelfde periode liggen ook de afschrijvingen van de rekening-courant op een hoger niveau, wat deels verklaard wordt door hogere uitgaven voor biggen op vleesvarkensbedrijven en hogere aflossingen. De gunstige gang van zaken was voor een aantal bedrijven aanleiding voor meer investeringen in de periode oktober tot en met februari, grotendeels gefinancierd met nieuwe leningen. Daardoor zijn vanaf oktober zowel de afschrijvingen (opname voor investeringen) als de bijschrijvingen (storting van nieuwe kredieten/leningen) verder toegenomen. In mei trad een scherpe daling op van de bijschrijvingen die langere tijd kan aanhouden door lagere opbrengstprijzen.



Ruim 70% van de bedrijven heeft een positief rekening-courant saldo
Sinds begin 2020 staan veel minder bedrijven in het rood dan vorig jaar. Dat percentage is gedaald van 45% in het tweede kwartaal van 2019 naar 18% in het tweede kwartaal van dit jaar. Een negatief saldo betekent niet automatisch dat er betalingsproblemen zijn. Het saldo kan ook laag of negatief zijn omdat er bijvoorbeeld investeringen zijn gedaan of leningen zijn afbetaald in overleg met de bank. Een groot deel van de bedrijven heeft flinke stappen vooruit gemaakt. Het aantal bedrijven met een positieve stand van meer dan 25.000 euro op de rekening-courant is fors gestegen, van 42% per eind juni 2019 naar 72% per eind juni 2020. In het vierde kwartaal waren de verschuivingen het grootst en dat beeld is in het afgelopen halfjaar vrij stabiel gebleven. Er is dus een duidelijke verbetering van de rekening-courantpositie opgetreden vergeleken met voorgaand jaar.

De veranderingen in aandelen van de bedrijven per klasse kunnen soms relatief klein zijn. Dit wil echter niet zeggen dat de situatie per bedrijf niet sterk kan verschillen. Onderstaande figuur toont hoe varkensbedrijven tussen de perioden van de ene naar de andere klasse verschuiven. Doorgaans verandert het grootste gedeelte van de bedrijven op korte termijn niet van klasse. Bijna alle varkensbedrijven die in het tweede kwartaal 2019 een saldo van meer dan 25.000 euro hadden op de lopende rekening, hebben dat ook in het tweede kwartaal van 2020. De grootste verschuivingen sinds het tweede kwartaal van 2019 zijn te zien in de klasse tussen -25.000 en 0 euro. Hiervan blijft slechts 28% van de bedrijven in dezelfde klasse en verschuift 62% naar de klasse met een saldo van 25.000 euro of meer. Een derde van de bedrijven die in het tweede kwartaal van 2019 minder dan -50.000 euro saldo op de rekening-courant had staan, heeft dat in het tweede kwartaal van 2020 nog steeds. Wel is de helft van die bedrijven verschoven naar de klasse met meer dan 25.000 euro op de rekening-courant.


Vooruitzichten
De situatie op de varkensmarkt wereldwijd is drastisch veranderd ten opzichte van enkele maanden geleden. Covid-19 heeft geleid tot forse prijsdalingen, als gevolg van gesloten foodservice outlets, vooral op exportbestemmingen in Zuid-Europa. Verder zijn diverse slachterijen en vleesverwerkers tijdelijk gesloten in verband met besmettingen van medewerkers met Covid-19; dit legde en legt een zware druk op afzetmogelijkheden van slachtrijpe vleesvarkens. En als klap op de vuurpijl heeft China ook nog eens de grenzen gesloten voor diverse slachterijen in Nederland, Duitsland en Denemarken, waardoor de prijsvorming sterk benadeeld wordt. Varkensprijzen in Nederland zijn sinds begin maart met een derde gedaald. Een voordeel is dat de prijzen daarvoor op een hoog niveau lagen, omdat er een groot tekort is aan varkensvlees door de wereldwijde situatie rond Afrikaanse varkenspest (AVP). Daarmee is de prijsval op dit moment weliswaar groot, maar nog niet dramatisch.
Structureel gezien is de mondiale marktsituatie positief. Het wachten is op herstel van de afzetmogelijkheden van varkensvlees die vanwege Covid-19 waren weggevallen. Covid-19 heeft weliswaar geleid tot vraaguitval, maar die vraag kan zich ook op vrij korte termijn weer herstellen. Afrikaanse varkenspest (AVP) daarentegen heeft geleid tot verlies van minstens een kwart van de varkensstapel wereldwijd, en deze productiecapaciteit kan niet snel worden hersteld. Het zal naar onze verwachting nog minstens enkele jaren duren voordat productie en consumptie wereldwijd weer op het niveau liggen van voor de grote uitbraak van AVP in Oost-Azië. Daarmee is het vooruitzicht voor de varkensmarkt gunstig, mits er geen langdurige handelsbelemmeringen of beperkingen door Covid-19 zijn.






Kies een indicator
Deze informatie voor

Contactpersoon
Harold van der Meulen
0317-484436
 

Referenties
•Dit artikel is tot stand gekomen vanuit het topsectorenbeleid van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en is een product van samenwerking tussen Wageningen Economic Reserach, ABN AMRO en Agrifirm. De data van de figuren zijn afkomstig van bedrijven uit het Bedrijveninformatienet van Wageningen Economic Research, een representatieve steekproef van landbouwbedrijven uit de CBS-Landbouwtelling die groter zijn dan 25.000 euro Standaardopbrengst (SO). De data hebben betrekking op varkensbedrijven groter dan 100.000 euro SO.
•De inkomenspositie van varkensbedrijven is terug te vinden op BINternet.
•Actuele prijsontwikkeling per maand van varkens.
•De Barometer Agrarische Sector geeft een beeld van actuele ontwikkelingen van het saldo van vleesvarkens- en zeugenbedrijven.
•Toelichting bij gebruik van de stroomfiguur: de twee staven geven de aandelen bedrijven per klasse in de gekozen kwartalen weer. Het middengedeelte tussen de staven geeft de verschuiving weer van bedrijven tussen de genoemde perioden. Als je met de muis op een van de klassen gaat staan, kun je zien waar hoeveel bedrijven naar toe stromen (als je op een klasse in de linkerstaaf staat) of waar ze vandaan komen (als je op een klasse in de rechterstaaf staat).



Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief


naar boven