Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

     
Visserij in cijfers
Kies een thema
Algemeen

Economie

Maatschappij

Milieu

 
  
  
   
   
   
Aanvoer en besomming - Oestervisserij

2018: aanvoer Japanse oesters neemt toe, aanvoer platte oesters neemt af
9/11/2020
De totale aanvoer van Japanse oesters en platte oesters door de Nederlandse oestervisserij kwam in 2018 uit op 26,5 mln. stuks, een vergelijkbare aanvoer als in 2017. Van de aangevoerde oesters bestond 84% uit Japanse oesters (ook wel ‘creuses’ genoemd) en 16% uit platte oesters. De aanvoer van Japanse oesters was in 2018 ten opzichte van 2017 gestegen en de aanvoer van platte oesters gedaald.

De Nederlandse oestersector richt zich naast de Japanse oester ook op de inheemse platte oester. Deze twee soorten oesters worden semi-natuurlijk gekweekt. Dit wil zeggen dat het oesterbroed natuurlijk wordt ingevangen, onder natuurlijke omstandigheden opgroeit en dat de opgroeiende oesters regelmatig worden opgevist, gecheckt en geselecteerd door de kwekers. Deze oesters worden gekweekt op van de overheid gehuurde percelen en op de zogenaamde ‘vrije gronden’. In zijn totaliteit schommelt de jaarlijkse totale aanvoer van platte oesters en creuses tussen de 20 en 35 miljoen stuks. Daarbinnen is de jaarlijkse aanvoer van Japanse oesters sinds 2013 verminderd, terwijl die van platte oesters is toegenomen. De belangrijkste redenen voor de afname van Japanse oesters zijn de aanwezigheid van het oester herpesvirus en predatie door de Japanse oesterboorder, die samen tot een hogere sterfte hebben geleid.

Aanvoer

Japanse oester (Zeeuwse creuse)
De Japanse oester komt sinds 1964 voor in de Oosterschelde en is de belangrijkste commerciële oestersoort voor de Zeeuwse oestersector. In Nederland worden sinds 2001 jaarlijks tussen de 18 en 35 miljoen Japanse oesters aangevoerd. In 2010 betrof de aanvoer ruim 34 miljoen stuks. Sindsdien is door de gecombineerde impact van het herpesvirus en predatie door de Japanse oesterboorder de aanvoer vanuit de kweekpercelen gedaald tot circa 22,3 miljoen stuks in 2018, wat een lichte stijging is ten opzichte van het dieptepunt van 20,2 stuks in 2017 (CBS, 2020).

Off-bottomkweek is een mogelijk alternatief om predatie door de Japanse oesterboorder te voorkomen en hiermee wordt sinds 2018 op de Oosterschelde geëxperimenteerd op twee proeflocaties. In maart 2020 is er voor alle kwekers in totaal circa 50 ha voor off-bottomkweek beschikbaar gekomen (ter vergelijking: er wordt daarnaast voor circa 1.365 ha aan percelen verhuurd). Kwekers krijgen naar rato van eigendom van percelen ruimte toegewezen binnen die 50 ha.

Platte oester
De platte oester is een oestersoort die van oudsher voorkomt in alle Zeeuwse wateren, maar die te lijden heeft gehad van de bonamia parasiet. De platte oester komt daardoor tegenwoordig vrijwel uitsluitend voor in de Grevelingen. Waar er tussen 2001 en 2012 jaarlijks tussen de 0,4 en 1,8 miljoen platte oesters aangevoerd werden, nam dat aantal vanaf 2012 toe. De reden hiervoor was dat er toegenomen weerstand was tegen bonamia en een afnemende hoeveelheid (in voedsel concurrerende ) Japanse oesters (Smaal, 2017, pers. med). De aanvoer is echter in 2018 ten opzichte van 2017 met bijna een derde gedaald. In 2018 was de aanvoer 4,1 miljoen stuks, waar dat in 2017 nog 6,3 miljoen was (CBS, 2020). De reden voor deze afgenomen aanvoer is een vermindering van de marktvraag, door een sterk aanbod in Frankrijk (A. Cornelisse - NOV , pers. med.)


Aanvoerwaarde
De aanvoerwaarde wordt berekend door de prijs die kwekers ontvangen per Japanse of platte oester te vermenigvuldigen met het aantal aangevoerde (geproduceerde) oesters. Hiervoor kunnen twee verschillende berekeningswijzen gehanteerd worden: 1) aan de hand van de zogenaamde forfaitaire waarde en 2) aan de hand van de verkoopprijzen zoals die door het CBS berekend zijn op basis van enquêtes onder oesterkwekers.

Aanvoerwaarde op basis van de forfaitaire waarde
De forfaitaire waarde is de destijds door het (niet meer bestaande) Productschap Vis geschatte gemiddelde waarde per stuk. Deze forfaitaire waarde wordt momenteel nog steeds gebruikt om de hoogte van de pachtprijs van oesterpercelen te berekenen. Gebruikmakend van de forfaitaire waarde wordt de aanvoerwaarde bepaald door de forfaitaire prijs te vermenigvuldigen met het aanvoervolume (stuks). Uitgaande van een forfaitaire waarde van 10 eurocent per Japanse oester bedroeg de omzet van Japanse Oesters in 2018 circa € 2,2 mln. Uitgaande van een forfaitaire waarde van 32 eurocent per platte oester bedroeg de geschatte aanvoerwaarde in 2018 ongeveer € 1,3 mln. Een kanttekening bij deze bedragen is dat de forfaitaire waardes inmiddels sterk uiteenlopen met de werkelijke verkoopwaardes (zie hieronder) en daarmee geen realistisch beeld meer geven van de totale aanvoerwaarde.

Aanvoerwaarde op basis van de verkoopwaarde
Sinds 2013 voert het CBS jaarlijks een enquête uit onder oesterkwekers om daarmee onder andere een inschatting te kunnen maken van het aantal geproduceerde (aangevoerde) oesters en de gemiddelde verkoopwaarde per stuk. Gebruikmakend van deze waarde wordt de aanvoerwaarde bepaald door de verkoopwaarde per stuk te vermenigvuldigen met het aanvoervolume (stuks). Uitgaande van een gemiddelde verkoopwaarde van Japanse oesters van 46 eurocent per stuk bedroeg de geschatte aanvoerwaarde van Japanse oesters in 2018 ongeveer € 10,3 mln. Voor platte oesters (gemiddeld 82 eurocent) was dit ongeveer € 3,4 mln.
Een kanttekening bij deze bedragen is dat in de enquête mogelijk niet alleen de prijzen worden verzameld van kwekers maar ook van kwekers/handelaren, die oesters importeren en verkopen en andere verkoopprijzen hanteren. Hierdoor zou er een discrepantie kunnen zitten tussen de gemiddelde verkoopwaarde zoals uit de enquête naar voren komt en de verkoopwaarde voor kwekers. Het is niet bekend in hoeverre hiervan sprake is. Daarnaast worden oesters op allerlei manieren verkocht (in kleine aantallen, in grote aantallen, in bulk of in mandje, etc). De manier van verkoop bepaalt daarmee sterk de prijs per stuk, waardoor het geven van een accurate gemiddelde prijs per definitie een inschatting is.







Kies een indicator
Deze informatie voor

Contactpersoon
Arie Mol
070 3358226
 


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief


naar boven