| Consumentenprijs nog constant, varkensprijs onder druk |
4-11-2021
|
De winkelprijs voor varkensvlees is niet van zijn plaats en staat in juli op 115 punten. De af-boerderijprijs en industrieprijs daarentegen staan de laatste maanden behoorlijk onder druk. De af-boerderijprijs is tussen mei en juli met 9 punten (7%) gedaald naar 122 punten; de industrieprijs daalde zelfs met 11 punten (9%) naar 106 punten, en de daling gaat nog door. Naar verwachting zal de consumentenprijs de daling volgen.
|
Prijsontwikkeling
De prijsontwikkeling houdt verband met de Chinese varkensproductie, die herstellend is van de Afrikaanse varkenspest (AVP). Verder heeft China de grenzen dichtgedaan voor varkensvlees uit Duitsland waar ook AVP is gesignaleerd. Tot voor kort was export vanuit Duitsland naar China mogelijk, of via enkele Spaanse slachterijen. Producenten moeten nu dus vlees afzetten op een verzadigde Europese markt. Prijzen op de wereldmarkt zijn op zichzelf genomen niet slecht, maar Europese exporteurs profiteren daar weinig van door beperkte afzetvolumes.
De af-boerderijprijs en de industrieprijs bewegen met elkaar mee. De biggenprijs is in de regel een goede indicator voor de verwachtingen voor de winstgevendheid in de vleesvarkenshouderij in de komende maanden. Deze biggenprijs is recent in een vrije val gekomen, doordat biggenafnemers aarzelen met biggen opleggen: enerzijds vanwege duur voer en anderzijds tegenvallende opbrengstprijzen voor vleesvarkens.
Ook het zomerseizoen (barbecue) valt tegen, waardoor de seizoensmatige opleving van de vraag lager ligt dan verwacht. Daar staat tegenover dat de horeca wel weer meer afzetruimte biedt dan voorheen, door ruimere openingstijden.
De winkelprijs voor varkensvlees volgt het patroon van de industrieprijs in de regel met vertraging. De index van de winkelprijzen staat nu nog onveranderd op 114 punten. Het is afwachten wanneer de verkoopprijzen zullen gaan dalen. Gezien het hogere prijsniveau gaat het dan om een prijscorrectie in de orde van enkele procentpunten.
Achtergrond keten en prijsvorming keten
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.
Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker sinds alle retailers hebben toegezegd om per 2015 voor vers varkensvlees mee te doen met het programma Varkensvlees van morgen, dat van Nederlandse bodem is. Voor een deel wordt dat vlees echter betrokken van Duitse slachterijen die Nederlandse varkens slachten. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2020 in Nederland circa 16,5 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 330%. De in totaal circa 2.900 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 1,3 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden 7 miljoen biggen over de grens verkocht. Door de Saneringsregeling varkensbedrijven daalt het aantal varkens tussen eind 2020 en zomer 2021 naar verwachting met bijna 7%.
Prijsvorming
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker sinds alle retailers hebben toegezegd om per 2015 voor vers varkensvlees mee te doen met het programma Varkensvlees van morgen, dat van Nederlandse bodem is. Voor een deel wordt dat vlees echter betrokken van Duitse slachterijen die Nederlandse varkens slachten. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2020 in Nederland circa 16,5 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 330%. De in totaal circa 2.900 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 1,3 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden 7 miljoen biggen over de grens verkocht. Door de Saneringsregeling varkensbedrijven daalt het aantal varkens tussen eind 2020 en zomer 2021 naar verwachting met bijna 7%.
Prijsindices
De consumentenprijsindex (CPI) is gebaseerd op varkensvlees bij supermarkten en slagers. De producentenprijsindex (PPI) is gebaseerd op de opbrengstprijzen van producenten van vers of gekoeld varkensvlees bij afzet naar het binnenland. De af-boerderijprijs is gebaseerd op de wekelijkse noteringen voor slachtvarkens. De indices zijn herzien, waarbij het jaar 2015 op 100% is gezet.
|
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).
|