Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Thema's > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Kies een indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Hoge prijzen in de varkensketen
18-10-2017

De varkensmarkt in de EU is momenteel stabiel qua productie en afzet, met vrij hoge prijzen op de verschillende niveaus van de keten. Circa vijf jaar geleden lag het prijsniveau vergelijkbaar hoog voor varkenshouders. Consumentenprijzen en industrieprijzen liggen zelfs nog een fractie hoger dan toen.





Prijsontwikkeling
Sinds de jaarwisseling zijn zowel de consumentenprijs, als de industrieprijs en de af-boerderijprijs fors gestegen. De consumentenprijs ligt in juli 2017 op 108 punten, ruim een punt hoger dan in mei (een stijging van ruim 1%) en 6 punten hoger dan een jaar geleden. Deze stijging volgt op de toename van de industrieprijs, van 113 punten in juli 2016 tot 125 punten in juli van dit jaar. De af-boerderijprijs is ook meegestegen, maar minder hard.

Aanvankelijk was er een sterke vraag vanuit Oost-Azië (vooral China), in combinatie met een achterblijvend aanbod. De Europese export is echter verdrongen door de Chinese productie en de instroom vanuit de VS. De sterkere euro maakt het lastig voor exporteurs om op prijs te kunnen concurreren. De afzet in de eerste zes maanden van 2017 is met circa 11% gedaald ten opzichte van het eerste halfjaar van 2016, vooral door een daling naar China met 31%. Afzet wordt nu meer verspreid naar andere markten, waaronder Zuid-Korea, Japan, Filippijnen en de VS.

De Nederlandse supermarkten verkopen nu, na een overgangsperiode van enkele jaren, uitsluitend vers varkensvlees dat onder het programma Varken van Morgen geproduceerd is. Hiervoor gelden bovenwettelijke eisen voor dierenwelzijn, milieu en antibioticumgebruik. De meerkosten hiervan, circa 10 cent per kg slachtgewicht, moeten voornamelijk worden gedekt door meeropbrengsten van het verse varkensvlees in de Nederlandse retail. Het ligt voor de hand dat het prijsniveau voor de consument structureel hoger zal liggen dan in het verleden.

Het goede prijsniveau van varkensvlees komt doordat het aanbod momenteel in balans is met de afzetmogelijkheden. Onder deze gunstige marktomstandigheden zal het aantal zeugen in de EU niet krimpen. Gezien de autonome productiviteitsgroei zal daardoor het aanbod aan slachtvarkens, en daarmee van varkensvlees, stijgen. Als er geen spectaculaire verandering in afzetmogelijkheden komt, zal dit leiden tot een negatieve prijsspiraal.

Keten
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.
 
Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker nu alle retailers hebben toegezegd om voor vers varkensvlees mee te doen met het programma Varken van Morgen, dat van Nederlandse bodem is. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er worden in Nederland in 2017 naar verwachting 14 à 15 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 300%. De in totaal circa 3.500 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 3 mln. dieren geëxporteerd; daarnaast worden circa 6,5 miljoen biggen over de grens verkocht.

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van het pakket varkensvlees dat de consument in de supermarkt koopt, is opvallend vlak, zij het dat de gemiddelde prijs in december iets hoger ligt. De retail heeft een eigen prijsbeleid, dat beperkt beïnvloed wordt door de inkoopprijs. Het prijsniveau bij concurrenten, promotieacties en de rol van vlees in het totale productassortiment van supermarkten spelen ook een rol. Prijsbewegingen van industrie (producentenprijs) en boeren (af-boerderij) vertonen daarom nauwelijks samenhang met de consumentenprijs. Voor de handel tussen de slachterijen en supermarkten worden jaarcontracten gebruikt. Daarbinnen vindt per vier weken overleg plaats over reclameacties. Afhankelijk van onder andere het weer vinden dagelijks correcties plaats op de bestelde volumes. Slachterijen geven de prijsbewegingen op hun afzetmarkt door aan de varkenshouders. De markten voor varkens en varkensvlees in Noordwest-Europa zijn nauw met elkaar verweven. De prijsvorming is vrij. Door de seizoesneffecten in de afzet op detailhandelsniveau schommelen ook de wekelijkse slachterij- en handelsnoteringen of opbrengsten van vleesvarkens. De EU heeft de laatste jaren een flink gestegen zelfvoorziening in varkensvlees (tot 119% in 2016), wat betekent dat de prijsvorming in toenemende mate invloed ondervindt van de prijzen in markten buiten Europa.



Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
  • Gegevens over de PPI van CBS Statline (indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
  • Gegevens over de gebruikte CPI 1995 - 2009 van CBS Statline.
  • Gegevens over de gebruikte CPI 2010 - heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens)


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



naar boven