Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Thema's > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Kies een indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Varkensvleesmarkt is de prijspiek voorbij
21-11-2017

De varkensmarkt in de EU staat momenteel onder druk door een groot aanbod in verhouding tot de vraag. Als gevolg hiervan dalen de prijzen, waarbij vooral de prijs af boerderij in de afgelopen twee maanden een veer heeft moeten laten met een daling van bijna 5%. Industrieprijzen zijn licht lager, terwijl de consumentenprijzen nog een zeer lichte stijging hebben doorgemaakt.




Prijsontwikkeling
De laatste maanden is de varkensmarkt gekanteld van een vraag- naar een aanbodmarkt. Opbrengstprijzen staan onder druk, vooral de prijs af boerderij. Waar deze in juni nog op 138 punten stond, lag de prijs in september op 123 punten. Over de afgelopen twee maanden is de af-boerderijprijs met 5% gedaald. De industrieprijs is iets gedaald met 1,4% in deze periode en de consumentenprijs is heel licht gestegen. Dat betekent dat de vleesindustrie de afgelopen maanden marge heeft opgebouwd.

De kanteling van de markt heeft meerdere oorzaken. De eerste is dat het aanbod aan slachtvarkens in de EU is gestegen. Dit hangt samen met een grotere zeugenstapel en een toegenomen aantal slachtvarkens dat per zeug geproduceerd wordt. Daarnaast is de vraag vanuit China teruggelopen, doordat de binnenlandse Chinese productie gestegen is. Ook hebben Europese exporteurs last van de relatief sterke euro. Zo is de varkensproductie in de VS en daarmee de export van varkensvlees vanuit de VS gestegen, wat leidt tot verdringing van Europese aanbieders. Alternatieve afzetmarkten buiten de EU zijn maar klein, zodat de afzet duidelijk lastiger is geworden. Naar verwachting zullen prijzen verder onder druk komen te staan en dalen naar een volgend dal in de bekende varkenscyclus.

De Nederlandse supermarkten verkopen nu, na een overgangsperiode van enkele jaren, uitsluitend vers varkensvlees dat onder het programma ‘Varken van morgen’ geproduceerd is, met bovenwettelijke eisen voor dierenwelzijn, milieu en antibioticumgebruik. De meerkosten van deze productiewijze, circa 10 cent per kg slachtgewicht, moeten voornamelijk worden gedekt door meeropbrengsten van vers varkensvlees in de Nederlands retail. Het ligt voor de hand dat de consumentenprijs hierdoor structureel hoger zal liggen dan in het verleden. De consumentenprijs ligt nu 6% boven het niveau van vorig jaar in september. 

Keten
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.
 
Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker nu alle retailers hebben toegezegd om voor vers varkensvlees mee te doen met het programma 'Varken van morgen', dat van Nederlandse bodem is. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er worden in Nederland in 2017 naar verwachting 14 à 15 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 300%. De in totaal circa 3.500 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 3 mln. dieren geëxporteerd; daarnaast worden circa 6,5 miljoen biggen over de grens verkocht.

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van het pakket varkensvlees dat de consument in de supermarkt koopt, is opvallend vlak, zij het dat de gemiddelde prijs in december iets hoger ligt. De retail heeft een eigen prijsbeleid, dat beperkt beïnvloed wordt door de inkoopprijs. Het prijsniveau bij concurrenten, promotieacties en de rol van vlees in het totale productassortiment van supermarkten spelen ook een rol. Prijsbewegingen van industrie (producentenprijs) en boeren (af boerderij) vertonen daarom nauwelijks samenhang met de consumentenprijs. Voor de handel tussen de slachterijen en supermarkten worden jaarcontracten gebruikt. Daarbinnen vindt per vier weken overleg plaats over reclameacties. Afhankelijk van onder andere het weer vinden dagelijks correcties plaats op de bestelde volumes. Slachterijen geven de prijsbewegingen op hun afzetmarkt door aan de varkenshouders. De markten voor varkens en varkensvlees in Noordwest-Europa zijn nauw met elkaar verweven. De prijsvorming is vrij. Door de seizoesneffecten in de afzet op detailhandelsniveau schommelen ook de wekelijkse slachterij- en handelsnoteringen of opbrengsten van vleesvarkens. De EU heeft de laatste jaren een flink gestegen zelfvoorziening in varkensvlees (tot 119% in 2016), wat betekent dat de prijsvorming in toenemende mate bepaald wordt door prijzen in markten buiten Europa.



Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
  • Gegevens over de PPI van CBS Statline (indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
  • Gegevens over de gebruikte CPI 1995 - 2009 van CBS Statline.
  • Gegevens over de gebruikte CPI 2010 - heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens)


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



naar boven