Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Thema's > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Kies een indicator
Actuele voedselprijzen - Brood

Broodprijs iets hoger, tarweprijs onder druk
21-11-2017

De consumentenprijs van brood is vanaf juli licht gestegen naar 110 punten in september (2010=100). De tarweprijs af boerderij is vanaf 2013 sterk gedaald door de omvangrijke voorraden wereldwijd. Het afgelopen jaar was deze prijs iets opgelopen tot 98 punten, maar sinds de oogstperiode weer gedaald tot 94 punten in september. De verkoopprijzen van producenten van brood en broodproducten zijn in de laatste twee maanden niet veranderd. Hun verkoopprijzen zijn weinig afhankelijk van de actuele ontwikkelingen op de wereldtarwemarkt, omdat ze de prijsrisico’s en grondstofvoorziening veelal afdekken door contracten.


Prijsontwikkeling
De telersprijzen voor graan fluctueren van jaar tot jaar en zijn sterk afhankelijk van de situatie op de wereldgraanmarkt. De prijs af boerderij daalde de afgelopen jaren van ruim 150 punten medio 2012 tot 84 punten in juli 2016 (2010=100). Vanaf augustus 2016 zijn de telersprijzen geleidelijk gestegen en stabiliseerden vanaf begin 2017 op een niveau van 98 punten. Vanaf juli daalden de telersprijzen tot 94 punten in september 2017. De prijsdruk die al lange tijd overheerst hangt samen met de omvangrijke wereldvoorraden en goede oogsten. De zeer goede Russische tarweproductie in 2017 maakt dat Rusland veel tarwe exporteert. Ook de 'harde' eurokoers zet de Europese exportpositie onder druk. Hierdoor zullen de prijzen van tarwe naar verwachting laag blijven. De prijsindex voor bakkerijproducten (PPI) vertoont een licht stijgende tendens over het laatste jaar. Begin 2016 lag de index onder 111 punten, maar sinds juli 2017 op 112 punten (2010=100). De stabiele prijs houdt verband met het afdekken via contracten van de grondstofvoorziening en de bijbehorende prijsrisico's door producenten van brood en broodproducten. De consumentenprijzen hebben vanaf begin 2016 een vrij stabiel verloop gekend, maar sinds mei 2017 is de consumentenprijs van brood, broodproducten en gebak licht gestegen. In september 2017 kwam deze uit op 110 punten. De veranderende telersprijzen hebben dus op korte termijn weinig effect op de producenten- en consumentenprijzen.

Keten
Brood is te koop in supermarkten, die het betrekken van industriële bakkerijen, en bij ambachtelijke bakkers. De laatsten kopen grondstoffen bij de groothandel voor bakkerijgrondstoffen. Industriële bakkerijen kopen meel of melanges vaak rechtstreeks van de Nederlandse maalindustrie. Die koopt baktarwe voornamelijk op de wereldmarkt via traders en handelaren. De laatsten kopen tarwe rechtstreeks van collecteurs, boeren of via termijnmarkten.

Toelichting op drie niveaus
Ruim 80% van het brood wordt verkocht in de supermarkten. Er zijn nog ongeveer 2.300 ambachtelijke bakkers in Nederland, maar het aantal is dalend. Industriële bakkerijen produceren het brood voor de supermarkten.

Het aantal industriële bakkerijen is klein en de markt is geconcentreerd. Twee Nederlandse industriële bakkerijen produceren 40 tot 60% van het brood en banket. Meel wordt vaak rechtstreeks gekocht bij maalderijen. De grootste maalderij in Nederland is Meneba, die een aandeel heeft van 65%. Daarnaast kent Nederland twee middelgrote maalderijen en een aantal kleinere. Zij importeren gezamenlijk rond de 80% van de tarwe, voornamelijk uit Frankrijk en Duitsland.

Het merendeel van de 1,3 miljoen ton tarwe die jaarlijks door een kleine 9.000 Nederlandse akkerbouwers wordt geproduceerd, is zachte tarwe. Deze is minder geschikt als baktarwe en wordt grotendeels benut als veevoer. Slechts zo'n 100.000 ton van het in Nederland geproduceerde graan - vooral tarwe - wordt verwerkt door de Nederlandse maalindustrie.

Prijsvorming
Ten opzichte van de prijzen af boerderij zijn de consumentenprijzen en producentenprijzen zeer stabiel. Industriële bakkerijen hebben vaak langlopende relaties met supermarkten, door de complexiteit van het productieproces en de specificaties van hun afnemers. Soms worden meerjarige contracten opgesteld. Prijzen worden daarin niet vastgelegd. De grondstoffen bestaan behalve uit meel, uit ingrediënten als oliën en vetten, suiker, eieren, en enzymen of halffabricaten (mixen) en broodverbetermiddelen. Ook prijsontwikkelingen in deze ketens beïnvloeden de producentenprijs. De beurs van Rouen is een belangrijk ijkpunt voor de prijs waarvoor industriële bakkerijen inkopen. Zij stellen contracten op met maalderijen om hoeveelheden af te dekken. De graanprijs af boerderij fluctueert van jaar tot jaar en is sterk afhankelijk van de vraag- en aanbodontwikkelingen op de mondiale markt. Het weer heeft grote invloed. De graanprijs bestaat uit een basisprijs en een toeslag voor kwaliteit.  

Prijsindices
De prijsindex af boerderij betreft de prijzen van Nederlandse zachte tarwe en spelt en niet die van de wereldmarktprijs van harde tarwe.


Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
  • Gegevens over de PPI van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
  • Gegevens over de gebruikte CPI 1995-2009 van CBS Statline.
  • Gegevens over de gebruikte CPI 2010-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



naar boven