Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Thema's > Grondmarkt
     
Grondmarkt
Kies een indicator
Pachtprijs - land- en tuinbouw

Pachtareaal loopt terug
4-10-2016

Het areaal in eigendom is in de periode 2010-2015 gestegen, terwijl het pachtareaal afnam. Vooral de reguliere pacht daalde fors, doordat aflopende contracten vaak niet werden verlengd.



Gebruikstitels landbouwgrond
Terwijl het totale areaal landbouwgrond tussen 2010 en 2015 met 1% is afgenomen, is het areaal in eigendom van agrarisch ondernemers in de genoemde periode met 2% gestegen (zie tabel) tot ongeveer 59%. Naast eigendom worden diverse andere gebruikstitels onderscheiden. De grootste relatieve veranderingen hebben zich de afgelopen jaren voorgedaan bij de geliberaliseerde pacht, die in omvang ruim verdubbeld is.
In absolute zin is vooral de toename van de korte pacht opvallend. Daartegenover staat een forse daling van de reguliere pacht. Het aandeel van deze pachtvorm in het totale areaal is afgenomen van 16,7% in 2010 naar 14,1% in 2015. De teruggang van de reguliere pacht vloeit voort uit het feit dat er contracten aflopen, bij voorbeeld bij bedrijfsbeëindiging, maar er vrijwel geen nieuwe reguliere contracten worden gesloten. Vanwege de sterke bescherming van de pachter, zoals bij de verlenging van de pachtovereenkomst en de regulering van de pachtprijzen, wordt de voorkeur gegeven aan andere gebruikstitels. Beweerd wordt wel dat kortlopende pacht funest is voor goed bodembeheer. Kortlopende pacht biedt echter ook kansen voor gedifferentieerd grondgebruik en afstemming van de bodemkwaliteit op de eisen van het gewas (Buurma e.a., 2016).

Gebruikstitels van landbouwgrond (ha), 2010-2015
20102015Verandering (ha)Verandering (%)
Eigendom1.055.3401.078.13622.7962
Erfpacht35.87942.0046.12517
Eenmalige pacht87.91873.555-14.363-16
Reguliere pacht310.406259.044-51.362-17
Teeltpacht14.50913.714-795-5
Los land1.1381.010-128-11
Natuurpacht7.8656.424-1.441-18
Reguliere pacht kortlopend39.72026.525-13.195-33
Geliberaliseerde pacht > 6 jaar2.8857.1194.234147
Geliberaliseerde pacht < 6 jaar42.16589.49847.333112
Tijdelijk gebruik5.9382.002-3.936-66
Gebruik van terreinbeherende organisatie13.61011.302-2.308-17
Overig244.677226.204-18.473-8
Totaal1.862.0491.836.538-25.511-1
Bron: CBS-Landbouwtelling, bewerking Wageningen Economic Research.


Pachtnormen 2016
Jaarlijks worden de maximale pachtprijzen voor akkerbouw- en grasland, tuinland, agrarische gebouwen en agrarische woningen door de overheid vastgesteld. Deze maximale pachtprijzen gelden met name voor reguliere pacht en voor geliberaliseerde pacht van langer dan zes jaar. De hoogst toelaatbare pachtprijzen voor 2016 worden berekend conform de uitgangspunten van het Pachtprijzenbesluit 2007 (LEI-nota 2016-053). In onderstaande tabel zijn per pachtprijsgebied de nieuwe regionorm, de oude regionorm en het veranderpercentage voor los bouw- en grasland vermeld. De pachtnormen zijn gebaseerd op de bedrijfsresultaten van middelgrote en grote akkerbouw- en melkveebedrijven in de periode 2010–2014, waarbij een correctie plaatsvindt voor de rendementseis van de verpachter. De pachtnormen 2016 stijgen over bijna de gehele linie ten opzichte van de pachtnormen 2015.

Regionorm 2015 en 2016 (euro per ha) en veranderpercentage per pachtprijsgebied
PachtprijsgebiedRegionorm 2016Regionorm 2015Veranderpercentage (%)
Bouwhoek en Hogeland83671417
Veenkoloniën en Oldambt80668917
Noordelijk weidegebied 90173822
Oostelijk veehouderijgebied81563429
Centraal veehouderijgebied75662222
IJsselmeerpolders1.1181.174-5
Westelijk Holland77566017
Waterland en Droogmakerijen52739434
Hollands/Utrechts weidegebied1.04381927
Rivierengebied98683618
Zuidwestelijk akkerbouwgebied667708-6
Zuidwest-Brabant81673411
Zuidelijk veehouderijgebied90175120
Zuid-Limburg9779354
Bron: Wageningen Economic Research.


Voor de pachtprijsgebieden met overwegend melkveehouderij zijn de hogere pachtnormen het resultaat van het wegvallen van een slecht jaar (2009) en het opnemen van een goed jaar (2014) in het voortschrijdend gemiddelde. Het jaar 2014 is het beste inkomensjaar voor de melkveehouderij in de afgelopen jaren geworden dankzij de hoge melkprijs. Daarentegen is 2009 de boeken ingegaan als een extreem slecht inkomensjaar voor de melkveehouderij. De slechte resultaten behaald in 2015 zullen in de pachtnormen van 2017 tot uiting komen.

Voor de akkerbouwbedrijven geldt dat 2014 iets minder goed was dan 2009. Vandaar dat de norm in de IJsselmeerpolders en het Zuidwestelijk akkerbouwgebied licht daalt. Voor de zetmeelbedrijven was 2014 wel een beter jaar dan 2009. Daarom stijgt in het Noordoosten de norm voor de akkerbouwbedrijven.


Kies een sector
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
  • Buurma, Jan, Krijn Poppe, Huib Silvis en Martien Voskuilen, 2016. Bodemkwaliteit in Nederland. A.s.r.-themabericht, Juni 2016
  • Silvis, H.J., R.W. van der Meer en M.J. Voskuilen. Pachtnormen 2016; Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen. Wageningen, LEI Wageningen UR, LEI Nota 2016-053


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



naar boven